Sancılmış sözü Azərbaycan dilində fəal sifətdir və əsasən "batırılmış", "qazılmış", "yıxılmış", "bərk yerləşdirilmiş" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdə verilən "batırılmış", "qaxılmış" tərifləri qısadır və sözün bütün imkanlarını əhatə etmir. Daha geniş izah vermək üçün sözün kontekstdən asılı olaraq bir neçə məna çalarını ayırmaq lazımdır.
Birinci məna, əsasən fiziki bir əməliyyatı ifadə edir: bir şeyin başqa bir şeyin içərisinə, yerinə və ya səthinə qüvvə ilə daxil edilməsi, batırılması. Məsələn, "dəmir dirəyi torpağa sancılmışdı", "darağı saça sancılmışdı", "qılınc düşmənin bədəninə sancılmışdı". Bu mənada "sancılmış" sözü "batmış", "qazılmış", "vurulmuş", "taxılmış" kimi sözlərlə sinonimdir, lakin bu sinonimlərin hamısı "sancılmış"ın ifadə etdiyi qüvvə və bərklik hissini tam olaraq verməyə bilər. "Sancılmış" daha çox ani və güclü təsir hissini vurğulayır.
İkinci məna, daha məcazi bir istifadədir: bir şeyin möhkəm, dəyişməz bir şəkildə yerləşdirilməsi, təsbit olunması. Misal olaraq, "inancları qəlbinə sancılmışdı", "fikirləri beyninə sancılmışdı". Bu mənada "sancılmış" sözü, fikirlərin və ya hisslərin dərin və davamlı olduğunu ifadə edərək, "köklənmiş", "dərinləşmiş", "əbədi yadda qalmış" kimi sözlərlə yaxın məna daşıyır.
Verilən nümunə cümləsində ("Yüz, yüz iyirmi addım uzaqda əl ilə sancılmış kimi, ağaca oxşayan yoluq bir şey seçilirdi") "sancılmış" sözü birinci mənanın məcazi bir tətbiqini göstərir. Yoluğun yerə "sancılmış" olması, onun möhkəm və hərəkətsiz olduğunu, sanki əl ilə yerə bərkidildiyini təsvir edir. Bu halda "əkilmiş", "bərkidilmiş", "dikilmiş" kimi sözlərlə də əvəz oluna bilər, amma "sancılmış" sözü bu vəziyyətdə daha çox obrazlılıq, müəyyən bir qüvvə və qətiyyət hissi gətirir.
Sözün etimologiyası haqqında dəqiq məlumat əldə etmək üçün daha geniş dilçilik tədqiqatları aparmaq lazımdır. Lakin, "sancmaq" fellə əlaqəli olduğuna görə, kökü türk dillərindən gələn bir söz olduğu ehtimal olunur.