Salmonellyoz: İnsanlar və heyvanlarda qızdırma, qusma, ishal və mədə-bağırsaq pozuntuları ilə xarakterizə olunan kəskin infeksion xəstəlikdir. Xəstəliyin törədicisi Salmonella cinsinə aid bakteriyalardır. Bu bakteriyalar müxtəlif qida məhsulları, əsasən isə ət, yumurta, süd məhsulları və su vasitəsilə yayılırlar. İnfeksiya adətən çirklənmiş qidaların qəbulu nəticəsində baş verir. Salmonellyozun klinik əlamətləri xəstəliyin şiddətindən və fərdin immun sisteminin vəziyyətindən asılı olaraq dəyişə bilər. Yüngül hallarda xəstəlik öz-özünə keçə bilsə də, ağır hallarda dehidratasiya, sepsis və hətta ölüm kimi ağırlaşmalar baş verə bilər. Xəstəliyin müalicəsi əsasən simptomlara yönəlib, dehidratasiyanın qarşısının alınması və bədənin maye itkisinin kompensasiyası vacibdir. Antibiotik müalicəsi yalnız ağır hallarda, həmçinin immuniteti zəifləmiş şəxslərdə tətbiq olunur. Salmonellyozun profilaktikası üçün əsasən qida gigiyenasına riayət etmək, ət və yumurtaları yaxşı bişirmək, əlləri yumaq və təmiz su içmək vacibdir.
Etimologiya: Sözün mənşəyi latınca Salmonella cinsinin adından götürülmüşdür. Bu cins isə öz adını 1885-ci ildə bu bakteriyanı ilk dəfə təsvir edən Daniel Elmer Salmon adlı alimin şərəfinə verilmişdir. Beləliklə, "salmonellyoz" termini "Salmonellanın törətdiyi xəstəlik" mənasını ifadə edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Çirklənmiş qida məhsulları səbəbindən bir çox insan salmonellyoz xəstəliyinə tutuldu.
- Salmonellyozun əsas əlamətləri arasında qızdırma, qusma və ishal var.
- Həkim salmonellyoz diaqnozu qoydu və müalicəyə başladı.
- Salmonellyozdan qorunmaq üçün qida gigiyenasına ciddi riayət etmək lazımdır.
- Yüksək temperaturda bişirilməmiş yumurtalar salmonellyoz riskini artırır.