Sadist sözü Azərbaycan dilində "sadizmə tutulmuş adam" mənasında işlənir. Lakin bu tərif, sadizmin mürəkkəb təbiətini tam əhatə etmir. Daha dəqiq və geniş izah üçün sadizmin psixo-patoloji aspektlərinə toxunmaq vacibdir.
Sadizm, Fransız yazıçısı Marquis de Sade-nin adından götürülmüş bir termindir. O, öz əsərlərində seksual həzz əldə etmək üçün başqalarına ağrı və əzab verməyi təsvir edirdi. Psixologiyada isə sadizm, başqasının əzab çəkməsindən zövq almaqla səciyyələnən bir cinsi pozğunluq olaraq təyin olunur. Bu, sadəcə fiziki ağrı ilə məhdudlaşmır; psixoloji təhqir, alçaltma, manipulyasiya və nəzarət də sadist davranışların tərkib hissəsidir. Sadist şəxsiyyətin xarakterik xüsusiyyətləri arasında qüdrətə hərislik, narsisizm, empatiya çatışmazlığı və aqressivlik üstünlük təşkil edir.
Verilən nümunə cümləsində ("Bilirsənmi, Fərman bəy müəllimləri atının quyruğuna bağlayıb sürütdürür. Onun vərdişi belədir… O, çoxdanın sadistidir") "sadist" sözü Fərman bəyin davranışının xarakterini ifadə etmək üçün işlənir. Bu isə, onun digərlərinə, konkret olaraq müəllimlərinə qarşı fiziki və psixoloji aqressivliyini, onlara zərər verməkdən zövq aldığını göstərir. Lakin bu cümlədə sadizmin cinsi motivləri açıq şəkildə göstərilməsə də, Fərman bəyin davranışının sadist xüsusiyyət daşıması açıq-aşkar görünür.
Qeyd etmək lazımdır ki, "sadist" sözünün işlənməsi kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edə bilər. Bəzi hallarda hiperbol kimi, yəni ifadənin gücləndirilməsi məqsədilə işlənə bilər. Ancaq hər halda, sözün əsas mənası – başqasının əzabından həzz almaq - saxlanılır.