izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Saçmalamaq felinin Azərbaycan dilindəki mənası, sadəcə "mənasız, yersiz sözlər demək; boş, məntiqsiz danışmaq"dan daha geniş və çoxşaxəlidir. Lügətlərdəki qısa izahlar, sözün bütün kontekstual mənalarını və istifadə formalarını əhatə etməyə həmişə qadir olmur.

Daha dəqiq tərif olaraq, "saçmalamaq" felini aşağıdakı kimi izah etmək olar: Məntiqsiz, əsassız, gerçəkliyə uyğun olmayan, anlaşılmaz və ya qəbuledilməz fikirlər, iddialar və ya hekayələr söyləmək; mənasız, sərsəm, axmaqcasına danışmaq; yersiz, məqsədsiz, səfeh sözlər danışmaq; yalan danışmaq, həqiqəti təhrif etmək, qəsdən aldatmaq məqsədilə yalan danışmaq (bu halda "yaramazlıq etmək", "qabağa düşmək" mənası da əlavə olunur). Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq yumşaq (məsələn, uşağın yersiz danışığı) və ya sərt (məsələn, ciddi bir məsələdə ciddiyyətsizlik göstərmə) təsir bağışlaya bilər.

Etimalogiyasına gəldikdə, "saçmalamaq" sözünün mənşəyi tam aydın deyil, lakin "saçma" sözü ilə əlaqəli olduğu düşünülür. "Saçma" sözü öz növbəsində "sarsılmış", "qarışıq", "düzensiz" mənalarını verir və bu, "saçmalamaq" felinin mənası ilə uyğunluq təşkil edir. Beləliklə, "saçmalamaq" fikirlərin qarışıqlığını, düşüncələrin nizamsızlığını və nəticədə anlaşılmaz, məntiqsiz bir danışıq tərzini ifadə edir.

Misallar:

"Uşaq saçmalayırdı, heç nəyi başa düşmək mümkün deyildi." (Burada "saçmalamaq" yumşaq mənada işlənir.)

"Belə saçmalamalarla məni aldatmağa çalışırsan?" (Burada "saçmalamaq" sərt mənada, yalan və ya aldatma mənasında işlənir.)

"Həkimin dedikləri tamamilə saçmalamalı idi." (Burada "saçmalamaq" məntiqsiz, əsassız iddiaları bildirir.)

"Bu qədər saçmaladıqdan sonra, nəticəyə gəlmək mümkün oldu?" (Burada "saçmalamaq" uzun və mənasız danışığı ifadə edir.)

Gördüyümüz kimi, "saçmalamaq" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir və daha geniş bir məna spektrinə malikdir. Yalnız "mənasız danışmaq" kimi dar bir məna ilə məhdudlaşdırmaq düzgün deyildir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz