izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sabahgülü (lat. Convolvulus) – Səhər tezdən günəş işığı düşdükdə çiçəklərini açan və gün batdıqda və ya kölgədə qaldıqda çiçəklərini bağlayan, əsasən bir illik, bəzən isə çoxillik ot bitkisi növüdür. Bitkinin bu xüsusiyyəti onun elmi və ümumi adının əsasını təşkil edir. "Sabah" sözü günün səhər vaxtını, "gülü" isə çiçəkli bitkini ifadə edir. Beləliklə, "səhər açılan gül" mənasını verir.

Botaniki baxımdan, sabahgülü Convolvulaceae (Sarmaşıqkimilər) fəsiləsinə aiddir. Bu fəsilənin nümayəndələri üçün səciyyəvi olan sarmaşıqvari gövdələrə malikdir və tez-tez digər bitkilərə və ya əşyalara yapışaraq böyüyürlər. Çiçəkləri çətirvari, borucuqşəkilli və müxtəlif rənglərdə (ağ, çəhrayı, mavi, bənövşəyi) olur. Hər bir çiçək ümumiyyətlə yalnız bir gün açıq qalır. Toxumları ilə çoxalır.

Sabahgülü müxtəlif ədəbi əsərlərdə, xüsusən də şeirlərdə tez-tez metafora kimi işlədilir. Məsələn, qısaömürlülüyü, gözəlliyi, təbiətin oyanışını və ya qısamüddətli bir sevinci simvolizə edə bilər. "Sabahgülü kimi açılıb soldu" ifadəsi qısaömürlülüyü və keçiciliyi vurğulamaq üçün istifadə oluna bilər. Digər tərəfdən, "səhər açılan sabahgülü kimi təzə və gənc" ifadəsi gəncliyi və təravəti ifadə edə bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, "sabahgülü" termini Convolvulus cinsinə aid olan bütün növləri əhatə edir. Fərqli növlər morfoloji xüsusiyyətlərinə, yayılma ərazisinə və çiçəklərinin rənginə görə bir-birindən fərqlənirlər. Ona görə də, mətnə bağlı olaraq, müəyyən bir növün spesifik xüsusiyyətləri də nəzərə alınmalıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz