izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Rövşənlik sözü Azərbaycan dilində işıqlıq, aydınlıq və parlaqlıq mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə bu üç mənanın verilməsi sözün semantik potensialını tam əks etdirmir. Daha geniş şəkildə izah etmək istəsək, rövşənliyi sadəcə fiziki işıq mənbəyindən yayılan işıq kimi deyil, həm də metaforik mənada, ruhda, düşüncədə, mənəviyyatda, həyatda aydınlıq, şəffaflıq, anlaşıqlılıq kimi də anlamaq olar. Bu mənada "Rövşən bir gələcək" ifadəsi gələcəyin qaranlıq, müəmmalı deyil, aydın, ümidlə dolu olduğunu göstərir.

Etimoloji baxımdan, "rövşən" kökü farsca "روشن" (rošan) sözündən götürülmüşdür və "aydın", "parlaq", "açıq" mənalarını verir. Bu kökün türk dillərində geniş yayıldığını və müxtəlif dillərdə oxşar mənalarda istifadə edildiyini qeyd etmək lazımdır. "Rövşənlik" isə "rövşən" sözünün isim halıdır və "aydınlıq vəziyyəti"ni bildirir.

Misal olaraq verilən şeir beytində "aləmin rövşənliyi" günəş işığı ilə, "pərtovü mehri-cəmalın mahtab üstündə" isə sevgiliyə məxsus gözəlliyin ay işığında daha da parlaqlığı və aydın görünməsi ilə əlaqələndirilir. Burada "rövşənlik" həm fiziki işıq, həm də məhəbbətin nurani gözəlliyini ifadə edir. Başqa sözlə, "rövşənlik" sözü həm konkret, həm də abstrakt mənalarda işlənə bilər.

Cümlə içərisində "rövşənlik" sözünün istifadəsinə bir neçə nümunə:

  • Otağın rövşənliyi gözlərimi qamaşdırdı.
  • Onun sözləri mənim qəlbində bir rövşənlik yaratdı.
  • Gələcəyə dair ümidlər ona bir rövşənlik baxışı bəxş etdi.
  • Elm insan həyatına rövşənlik gətirir.

Göründüyü kimi, "rövşənlik" sözü müxtəlif kontekstlərdə fərqli, lakin qarşılıqlı əlaqəli mənalarda işlənə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz