Romans [fr. romance] – Fortepiano və ya başqa musiqi alətinin müşayiəti ilə ifa edilən, adətən, lirik xarakterli, kiçik həcmli vokal əsərdir. Fransız sözü olan "romance" öz kökünə görə orta əsrlər romantizm ədəbiyyatına istinad edir və həmin dövrün qəhrəmanlıq əsərlərini xatırladan sevgi və ya qəhrəmanlıq mövzularını əks etdirir. Lakin müasir musiqi mədəniyyətində romans, əsasən, incə lirik təbiətli, hisslərin ifadəsi ilə seçilən vokal əsəri kimi qəbul olunur. Müğənninin səsinin imkanlarını nümayiş etdirən, virtuozluq tələb edən və həmçinin duyğuların ifadəsində incəlik, zəriflik tələb edən bu əsərlər, melodik zənginliyi və ifadəliliyi ilə fərqlənir.
Romansın əsas xüsusiyyətləri arasında kiçik həcmli olması, lirik xarakteri, emosional ifadəliliyi, adətən, fortepiano müşayiətinin olması (bəzən digər musiqi alətləri də müşayiət edə bilər) və vokal partiyanın önəmli rolu göstərmək olar. Musiqi formalarının müxtəlifliyinə baxmayaraq, romanslar, bir qayda olaraq, ağırlıqla lirik və duyğusal təsir bağışlayır. Onlar sevgi, ayrılıq, təbiət, xatirələr və s. mövzuları ətrafında qurulur və şeirə musiqi bəstəsi əlavə edilməklə yaranır.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Bu gecə konsertdə ifa olunan romans tamaşaçıları heyran etdi.
- Səssiz romansın melodiyası qəlbimizdə dərin iz buraxdı.
- Müşayiətedici fortepianonun incə səsi ilə birlikdə romans daha da gözəl səsləndi.
- Böyük bəstəkarın yaratdığı romanslar hələ də dünya səhnələrində səslənir.