Rişxəndedici sözü Azərbaycan dilində "rişxəndlə dolu, rişxəndi əks etdirən, rişxəndi ifadə edən" mənasını verir. Lüğətlərdəki qısa izah, sözün əhatə etdiyi bütün nüansları tam əks etdirmir. Daha dəqiq bir izah üçün, sözün mənşəyinə və istifadə kontekstlərinə nəzər salmaq lazımdır.
Əsasən fars mənşəli olan "rişxənd" sözü, dodaqların bir tərəfinin yuxarı qalxması ilə ifadə olunan, lakin içində nifrət, əsəb, istehza, hörmətsizlik və ya üstünlük hissini gizlədən bir üz ifadəsidir. Beləliklə, "rişxəndedici" sifət, bu ifadəni əks etdirən hər şeyi təsvir edir. Bu, sadəcə "gülüşlü" demək deyil, gülüşün arxasında gizlənən mənfi hissləri vurğulayır.
Rişxəndedici bir baxış, mimika, jest, söz, hətta susma belə ola bilər. Hər bir halda, "rişxəndedici" ifadəsinin əsasında istehza, laqeydlik, hörmətsizlik, tənə və ya kinayə durur. Misal üçün, "rişxəndedici təbəssüm" ifadəsi, sözlərin arxasında gizlənən məsxərəni ifadə edir. "Rişxəndedici sözlər" isə tənəli, lağ edici sözləri bildirir.
Verilən nümunə cümləsində "[Ev sahibi] rişxəndedici bir sima ilə: – Rüstəm bəy, şəkil barəsində mənim zövcəmlə danışmayın" ifadəsində, ev sahibinin siması Rüstəm bəyin sorğusuna laqeydlik, ehtimal ki, hörmətsizlik və ya məsxərə ilə yanaşdığını göstərir. Rişxəndedici sima, sadəcə soyuq və ya ifadəsiz bir sima deyil, onun arxasında mənfi bir emosiya gizlənir.
Qısacası, "rişxəndedici" sözü sadəcə bir gülüşü və ya istehzanı deyil, bu hisslərin ifadə olunduğu bütün şərtləri, mimikaları, jestləri və hərəkətləri əhatə edir və bu ifadənin altında məsxərə, hörmətsizlik, laqeydlik, tənə kimi mənfi konnotasiyalar yatır.