izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Rəşq (ər. رَشِق‎ - rəşiq) sözü Azərbaycan dilində köhnə, arxaik bir leksik vahid olub, əsasən iki əsas mənada işlənir:

1. İncəlik, naziklik: Bu mənada "rəşq" sözü bir şeyin fiziki incəliyini, nazikliyini, zərifliyini ifadə edir. Məsələn, "Rəşq boyunlu bir qız", "Rəşq saplaq üzərində yellənən yarpaqlar" kimi ifadələrdə fiziki incəlik, naziklik önə çıxır. Bu istifadə, əşyanın quruluşunun incəliyini, materialının nazikliyini vurğulayır və "incə", "nazik", "zərif" sözləri ilə sinonim kimi işlənə bilər, lakin daha köhnə və poetik bir üsluba malikdir. “Rəşq ipək parça” kimi cümlələrdə materialın keyfiyyətini ifadə edə bilər.

2. Həssaslıq, mütəəssir olmaq qabiliyyəti: Bu mənada "rəşq" sözü ruhi və ya emosional həssaslığı, hər şeydən asanlıqla təsirlənməyi bildirir. "Rəşq qəlbi olan insan" ifadəsi, həyatı duyğularla qavrayan, emosional olaraq zərif və həssas insanı təsvir edir. Bu mənada "həssas", "mütəəssir", "duyğucu" kimi sözlərlə sinonim kimi işlənə bilər. Məsələn, “Rəşq ürəkli şairin şeirləri duyğularla doludur.” cümləsində şairin həssaslığı vurğulanır.

Qeyd etmək lazımdır ki, "rəşq" sözü müasir Azərbaycan dilində geniş istifadə olunmur və ədəbiyyatda, xüsusilə də köhnə əsərlərdə rast gəlinir. Sözün əsasən poetik və ya təsviri üslubda işlənməsi onun köhnəliyini və ifadə qüvvəsini göstərir. Ərəb dilindən götürülmüş bu sözün müasir dilin leksik tərkibində daha az işlənməsi onun yerini daha müasir sinonimlərin tutması ilə izah oluna bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz