izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Reflektiv (latınca reflexivus sözündən) sifəti, əsas etibarilə, bir hərəkətin və ya reaksiyanın qeyri-iradi, şüursuz, refleks əsasında baş verməsini bildirir. Yəni, fərdin iradəsi və ya qərarı olmadan, avtomatik olaraq baş verən bir prosesi təsvir edir. Bu, əsasən, sinir sisteminin refleks qövsü vasitəsilə həyata keçirilən bir reaksiyadır. Stimula qarşı verilən cavabın sürətli və avtomatik olması refleksiv hərəkətin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Bəzən hərəkətin özünə yönəlməsi mənasında da işlədilə bilər (məs., reflektiv əks etmə).

Reflektiv hərəkətlərə misal olaraq diz qapağının vurulduğu zaman ayağın avtomatik olaraq qalxmasını, qızmar bir cisimə toxunduqda əlin sürətlə çəkilməsini, işıq vurulduğu zaman göz bəbəyinin kiçilməsini göstərmək olar. Bu hərəkətlər şüursuz olaraq, beynin aktiv iştirakı olmadan, onurğa beyni və ya beyin sapı səviyyəsində idarə olunur.

Lüğətdə sadəcə "qeyri-şüuri, mexaniki, şüursuz, refleks nəticəsində olaraq" ifadəsi ilə izah edilməsinə baxmayaraq, refleksiv (reflektiv) termini daha geniş kontekstdə də işlənə bilər. Məsələn, psixologiyada şəxsin öz davranışlarını və hisslərini dərk etmə və təhlil etmə qabiliyyəti "refleksiv düşüncə" və ya "özünü refleksiya etmə" kimi ifadələrlə təsvir edilə bilər. Bu mənada, refleksivlik şüurlu bir prosesdir, lakin əsas hərəkət mexanizmi ilə oxşarlıq təşkil edir - özünün və ətrafın dərk edilməsi ilə ortaya çıxan bir reaksiyadır. Bu, daxili və xarici stimullara qarşı verilməsini təsvir edir, amma daha çox əqli-psixoloji səviyyədə.

Ona görə də, "reflektiv" sözünün mənasını ancaq bioloji və ya fiziki reaksiyalar ilə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Onun daha geniş və mürəkkəb mənaları da mövcuddur və kontekstdən asılı olaraq bu mənalardan biri üstünlük təşkil edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz