Redüktor (latınca reductor sözündən götürülmüşdür) – mexaniki ötürücü qurğu olub, fırlanma hərəkətinin sürətini azaltmaqla yanaşı, fırlanma momentini artırır. Sadəcə maşının təkərlərini hərəkətə gətirən hissə kimi tərif etmək qeyri-dəqiqdir, çünki redüktorlar müxtəlif mexanizmlərdə, o cümlədən nəqliyyat vasitələrində, sənaye avadanlıqlarında və digər texniki qurğularda geniş istifadə olunur. Əsas funksiyası giriş milinin yüksək sürətini və aşağı momentini çıxış milinin aşağı sürətini və yüksək momentinə çevirməkdir.
Redüktorlar müxtəlif növlərdə olur: dişli redüktorlar, planetar redüktorlar, qurşaqlı redüktorlar və s. Onların seçimi tətbiq olunan konkret texniki parametrlərdən, məsələn, tələb olunan sürət azalması nisbətindən, yükdən və digər amillərdən asılıdır. Dişli redüktorlarda dişli çarxlar vasitəsilə, planetar redüktorlarda isə planetar mexanizmin köməyi ilə sürət azaldılır və moment artırılır. Qurşaqlı redüktorlarda isə sürət qurşaqların köməyi ilə dəyişdirilir.
Cümlədə necə işlənməsinə nümunələr:
- Traktorun redüktoru nasaz idi.
- Avtomobilin redüktoru yüksək keyfiyyətli materiallardan hazırlanmışdır.
- Mühəndis redüktorun parametrlərini hesabladı.
- Yeni redüktor daha yüksək effektivliyə malikdir.
- Redüktorun təmiri mütəxəssis tərəfindən aparıldı.
Beləliklə, redüktor sadəcə təkərləri hərəkətə gətirən bir hissə deyil, daha çox mexaniki ötürücü qurğu olub, sürət azaltmaq və moment artırmaq üçün geniş istifadə olunan mürəkkəb bir texniki sistemdir.