izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pünhani (fars. پنهانی) sözü Azərbaycan dilində sifət və zərf kimi işlənir. Əsas mənası "gizli", "xəlvəti", "açıq-aşkar olmayan", "məxfi"dir. Fars dilindən keçmişdir və kökü "pənah" (پناه) – sığınacaq, qorunma sözü ilə bağlıdır. Pünhani olan bir şey, baxışlardan, diqqətdən uzaqda, gizli şəkildə yerləşən və ya edilən bir şey deməkdir. Gizlilik, məxfilik, əhatə olunmuşluq, görünməmə və ya bilinməmə hissini ifadə edir.

Sifət kimi işləndikdə, "pünhani görüş", "pünhani məclis", "pünhani əlaqə" kimi ifadələrdə bir hadisənin, əlaqənin və ya yerin gizli, məxfi xarakterini vurğulayır. Məsələn, "O, pünhani bir yerdə yaşayırdı" cümləsində şəxsin yaşadığı yerin gizli, bilinməyən bir yer olduğunu ifadə edir.

Zərf kimi istifadə olunduqda isə bir əməlin və ya halın gizli şəkildə baş verdiyini göstərir. "O, pünhani gedib" cümləsində şəxsin getmə əməlinin gizli, kiminsə bilmədiyi şəkildə baş verdiyini bildirir. "Pünhani danışmaq", "pünhani yazmaq", kimi ifadələr də bu mənada işlənir.

Cəlil Məmmədquluzadənin əsərlərində də "pünhani" sözü məhz bu mənalarda işlədilib. Məsələn, "tamaşa zamanı isə qaranlıq, pünhani bir küncdə ayaq üstdə dayanır, səhnəni və tamaşaçıları öz də..." misalında şəxsin diqqətdən uzaq, gizli bir yerdə durduğunu görürük. Burada "pünhani" həm yerin xüsusiyyətini, həm də şəxsin özünü gizlətmə niyyətini ifadə edir.

Qeyd edək ki, "pünhani" sözü "gizli" sözünün sinonimi olsa da, bəzən daha güclü, daha məxfi bir gizlilik mənası daşıyır. "Gizli" daha geniş bir məna kəsb edərkən, "pünhani" daha çox bilinməmək üçün qəsdən gizlədilməni, məxfi saxlanmanı ifadə edə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz