Purist sözü latın dilindən mənşəlidir və "purismus" sözündən törəmişdir. "Purismus" isə "təmizlik", "saflıq" mənalarını ifadə edir. Bu səbəbdən, "purist" sözü əsasən dilin, sənətin və ya hər hansı bir sahənin "təmizliyini", "saflığını" qorumaq tərəfdarı olan şəxsi ifadə edir. Yəni, purist öz sahəsində qəbul edilmiş ənənəvi norma və standartlara ciddi riayət edir və hər hansı bir yenilik və ya dəyişikliyə qarşı çıxır.
Daha dəqiq desək, purist, öz sahəsinin ideal formasına sadiqliyi ilə seçilən, bu sahədəki qəbul edilmiş qaydaların pozulmasına qarşı kəskin reaksiya verən bir insandır. Məsələn, dil puristləri dilin qrammatik qaydalarına, leksik tərkibinə və fonetik quruluşuna ciddi əməl etməyə çalışırlar; yeni sözlərin və ifadələrin istifadəsinə, eləcə də dilin “korlanması”na səbəb ola biləcək hər hansı bir dəyişikliyə qarşı çıxırlar. Eyni yanaşma sənətə, arxitekturaya və ya başqa sahələrə tətbiq oluna bilər.
Puristin əsas xüsusiyyəti onun konservativliyi və ənənələrə bağlılığıdır. O, yeniliklərə skeptik yanaşır və onların öz sahəsinin "təmizliyinə" zərər verə biləcəyindən narahatdır. Bu yanaşma həm müsbət, həm də mənfi nəticələrə səbəb ola bilər. Bir tərəfdən, puristlər ənənələrin qorunmasına və sahənin keyfiyyətinin yüksək səviyyədə saxlanılmasına töhfə verə bilərlər. Digər tərəfdən isə, həddindən artıq konservatizm yeniliklərin qəbul olunmasının qarşısını ala bilər və inkişafın əngəlinə çevrilə bilər.
Cümlədə nümunələr:
- O, dil puristi idi və yeni sözlərin istifadəsinə qarşı çıxırdı.
- Bu memar, klassik üslubun puristi olaraq tanınırdı.
- Puristlər ənənəvi musiqi formalarını qorumağa çalışırlar.
- Onun purist yanaşması bəzən yaradıcı fəaliyyətinə mane olurdu.