Psixopatiya [yun. ψυχή (psuchē) – ruh, pathos – əzab, əziyyət] termini əsasən ruhi fəaliyyətin dərin və davamlı pozulmaları ilə səciyyələnən bir sıra xəstəlikləri əhatə edir. Sadəcə "ruhi xəstəlik" kimi ümumi bir ifadə ilə ifadə edilməkdən daha dəqiq və geniş bir anlayışdır. Psixopatiya diaqnozu qoyularkən fərdin davranışlarında, duyğularında və düşüncələrində özünəməxsus, klinik olaraq aydın pozulmalar müşahidə olunur.
Bu pozulmaların spesifik təzahürləri fərqli psixopatiya formalarında müxtəliflik göstərə bilsə də, ümumi olaraq empatiya çatışmazlığı, əxlaqi prinsiplərə laqeydlik, sosial normalara riayət etməmək, yalan danışma meyli, mani, impulsivlik, təcavüzkarlıq və ya manipulyativ davranışlar kimi xüsusiyyətlərə malikdirlər. Həmçinin, dəyişkən əhval-ruhiyyə, özünə inamın artması, özünü qiymətləndirmənin şişirdilməsi, məsuliyyət hissini olmaması da psixopatiya əlamətləri arasında yer ala bilər.
Psixopatiyanın müalicəsi mürəkkəb və uzunmüddətli bir prosesdir. Müalicə üsulları xəstəliyin şiddətindən, xəstənin spesifik xüsusiyyətlərindən və mövcud digər tibbi vəziyyətlərdən asılı olaraq dəyişir. Davranış terapiyası, dərman müalicəsi və psixososial reabilitasiya üsulları psixopatiyanın müalicəsində istifadə oluna bilər. Ancaq müalicənin effektivliyi xəstənin müalicəyə bağlılığından və ailə, dostlar və digər sosial dəstək sistemlərinin fəal iştirakından çox asılıdır.
Qeyd etmək vacibdir ki, "psixopatiya" termini bəzi hallarda "sosiopatiya" termini ilə qarışdırılır. Hər iki anlayış da şəxsiyyətin pozulması ilə əlaqədardır, lakin onların klinik təzahürləri və diaqnostik meyarları arasında fərqlər mövcuddur. Psixopatiya daha çox antisosial davranışlara, manipulyativliyiə və empatiya çatışmazlığına vurğu edir, sosiopatiya isə sosial uyğunlaşmada çətinliklərə və sosial normaları pozmağa daha çox diqqət yetirir. Bu fərqlər baxımından, hər iki terminin müxtəlif kontekstlərdə düzgün işlənməsi vacibdir.