Problematika sözü yunan mənşəlidir (problema – vəzifə, məsələ, həll edilməli olan sual). Azərbaycan dilinə yunan dilindən vasitəçilik edən rus dilindən daxil olmuşdur. Lüğətlərdə sadəcə "problemlər" kimi tərcüməsi verilsə də, bu izah tam dəqiq deyil və sözün ifadə etdiyi geniş məna spektrini əhatə etmir.
Problematika, müəyyən bir sahəyə, mövzuya, hadisəyə aid olan problemlər kompleksini, bu problemlərin qarşılıqlı əlaqələrini, onların mahiyyətini, həll yollarını və ümumi olaraq tədqiqat obyektini təşkil edən çətin və mürəkkəb məsələlər sistemini bildirir. Yəni, sadəcə bir neçə problem yığımı deyil, həm də bu problemlərin arasında mövcud olan məntiqi əlaqələr, onların qarşılıqlı təsiri, ümumi kontekst və tədqiqatçının bu problemlərə münasibəti də nəzərə alınır.
Məsələn, "Elmi işlərin problematikası" deyərkən, sadəcə həmin elmi işdə qaldırılan problemlər deyil, həm də bu problemlərin seçilmə prinsipləri, onların əhəmiyyəti, qarşılıqlı əlaqəsi, tədqiqatın ümumi məqsədi və nəticələri nəzərdə tutulur. Bu, elmi işin nəyi, necə və niyə araşdırdığını əks etdirən ümumi konseptual çərçivəni təmsil edir.
Problematikanı, elmi əsərlərdə istifadə olunan "problem", "məsələ", "çətinlik" sözlərindən fərqləndirmək vacibdir. Problematika daha ümumi və sistematik bir anlayışdır; problemlərin bir məcmusunu, onların qarşılıqlı əlaqəsini və ümumi elmi kontekstini əhatə edir.
Cümlədə istifadəsi nümunələri:
- Müasir Azərbaycan ədəbiyyatının problematikası geniş tədqiqat mövzusudur.
- Bu dissertasiya iqtisadiyyatın ekoloji problematikasını araşdırır.
- Tədqiqatın problematikası qədim türk mifologiyasının interpretasiyası ilə bağlıdır.
- Kitabın əsas problematikası sosial ədalətsizlik məsələlərinə həsr olunmuşdur.