Primitivizm [lat. primitivus - ilkin, ibtidai] — bir sıra mənalarda işlənən mürəkkəb bir termindir. Əsasən iki əsas istiqamətdə təhlil edilə bilər: fəlsəfi-ideoloji və incəsənət tarixi baxımdan.
Fəlsəfi-ideoloji mənada primitivizm hər hansı bir hadisəyə, prosesə və ya münasibətə sadəlövh, sığ düşüncə ilə yanaşmanı, mürəkkəbliyi görməməyi, səthi mühakimələri əhatə edir. Bu, hadisələrin əsl mahiyyətini dərk etməkdən qaçınmaq, məntiqi əlaqələri görməmək, sadəcə görünənə inanmaq kimi təzahür edə bilər. Məsələn, “O, məsələyə primitiv yanaşaraq, əsas səbəbləri nəzərə almadı” cümləsində primitivizm dərin təhlilin olmaması, səthiyyətçiliyi ifadə edir.
İncəsənət tarixi kontekstində primitivizm XIX əsrin sonları və XX əsrin əvvəllərində Avropa incəsənətində geniş yayılmış bir cərəyan olub. Bu cərəyan qərb incəsənətinin inkişafından kənarda qalmış, "ibtidai" hesab edilən mədəniyyətlərin (məsələn, Afrika, Okeaniya, Amerika yerli xalqlarının) sənət formalarına, üslublarına və estetikasına marağı əks etdirir. Primitivizm Avropa sənətkarlarının bu "ibtidai" sənətlərdən ilham almasına, onların formalarını, rənglərini, üslublarını öz əsərlərində tətbiq etməsinə səbəb olmuşdur. Bu, müasir incəsənətin klassik akademik normalarından uzaqlaşmaq, yeni ifadə vasitələri axtarmaq cəhdi idi. Kubizm, Ekspressionizm kimi bir çox avant-qard cərəyanları primitivizmdən əhəmiyyətli dərəcədə təsirlənmişdir. Məsələn, "Pikassonun əsərlərində primitiv sənətin təsiri aydın görünür" cümləsində primitivizm müəyyən bir incəsənət üslubuna və təsirinə işarə edir.
Beləliklə, primitivizm termini həm sadəlövh münasibəti, həm də incəsənətdə ibtidai mədəniyyətlərin sənətinə olan marağı ifadə edən çoxmənalı bir termindir. Kontekstdən asılı olaraq mənası dəyişə bilər.