izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Prelüd (fr. prélude, lat. praelūdium – əvvəlcədən çalınan, giriş): Musiqi terminidir. Latın dilindəki praelūdium sözündən götürülmüşdür və "əvvəlcədən çalınan", "giriş" mənalarını verir. Bu termin, müxtəlif musiqi janrlarında və formalarda əsas əsərdən əvvəl gələn, adətən qısa, müstəqil və ya əsas əsərin mövzusuna, əhvalına və ya üslubuna giriş xarakteri daşıyan bir musiqi parçasını ifadə edir.

Prelüdün ən geniş yayılmış mənası, bir əsərin əsas hissəsindən əvvəl gələn instrumental girişdir. Bu giriş, əsas əsərin əhval-ruhiyyəsini müəyyənləşdirmək, dinləyicinin diqqətini cəlb etmək və əsas mövzunun təqdimatına hazırlıq yaratmaq üçün istifadə olunur. Bəzi hallarda prelüd, əsas əsərlə bağlı olmaya da bilər, tamamilə müstəqil bir musiqi pyesi kimi mövcud ola bilər.

Barokko dövründə, xüsusilə də İohann Sebastian Baxın "Yaxşı Temperamentli Klavesin" əsərlərində, prelüd müstəqil, quruluş formaları ilə məhdudlaşmayan, improvizasiya xarakterli bir janr kimi inkişaf etmişdir. Bu prelüdlər, müəllifin hər hansı bir tonallığı və ya temperamentin nümayiş etdirmək üçün yazıldığı bir növ etüd kimi də qəbul edilə bilər. Romantizm dövründə isə prelüd, daha lirik, ekspressiv və dramatik bir forma almışdır.

Müasir musiqidə prelüd geniş mənada hər hansı bir əsərin giriş hissəsi olaraq da istifadə olunur. Məsələn, bir opera və ya simfoniya prelüdlə başlayabilər. Lakin əsasən prelüd, daha çox fortepiano üçün yazılmış müəyyən bir formaya sahib olmayan, qısa və müstəqil bir musiqi əsəri kimi qəbul edilir. Prelüdlərin ifa müddəti və quruluşu müxtəlif ola bilər, lakin ümumiyyətlə, qısa və incə bir əsər kimi xarakterizə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz