izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pörşələmək felinin Azərbaycan dilindəki əsas mənası, sadəcə "pörtüb tükünü çıxarmaq, təmizləmək" deyil, daha geniş və dəqiq şəkildə izah edilməlidir. Həm də bu əməlin əsasən quşların, xüsusilə də toyuq və bənzəri quşların təmizlənməsinə aid olduğunu vurğulamaq lazımdır.

Lüğətlərdəki qısa izah, felin mənasını tam əhatə etmir. Pörşələmək, sadəcə tüklərin çıxarılmasını deyil, həm də quşun daxili orqanlarının çıxarılmasını, qanının axıdılmasını və bədənin yuyulub təmizlənməsini əhatə edən bir prosesdir. Ona görə də, daha dəqiq bir tərif belə olardı: Pörşələmək - quşu bişirməyə hazırlamaq məqsədilə, tüklərini qoparmaq, daxili orqanlarını çıxarmaq, yuyub təmizləmək əməlidir. Bu, həmçinin quş ətinin daha təmiz və dadlı bişməsinə şərait yaradır.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "pörşə" və ya "pörüş" sözlərinin kökü "pörtmək" felinə dayanır. "Pörtmək" isə istilik, qızma mənasını verir. Beləliklə, pörşələmək, istilik vasitəsilə tüklərin asan çıxarılması üçün quşun müəyyən müddət isti suya salınması ilə də əlaqələndirilə bilər.

Misal cümlədəki "İbrahim qırx-əlli cücə başı kəsib bədənlərini pörşələyirdi" ifadəsi bu prosesin tamlığını əks etdirir. Burada həm cücələrin başlarının kəsilməsi, həm də onların tam təmizlənməsi prosesi "pörşələmək" feli ilə ifadə olunur.

Digər nümunələr:

  • Toyğuğu pörşələmək üçün əvvəl qaynar suya batırmaq lazımdır.
  • O, özü də toyuq pörşələyə bilirdi.
  • Bazarda pörşələnmiş toyuqlar satılırdı.

Göründüyü kimi, "pörşələmək" feli yalnız quşların təmizlənmə prosesini deyil, həm də bu prosesin əhatə etdiyi bütün mərhələləri özündə ehtiva edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz