Pozğunlaşdırmaq

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pozğunlaşdırmaq (f.) – Bir şeyin və ya birinin normal vəziyyətini, quruluşunu, təşkilini, və ya əxlaqi saflığını məhv edərək, pozulmuş, bərbad, yararsız və ya əxlaqsız bir hala salmaq deməkdir. Bu fel, geniş mənada istifadə edilərək, müxtəlif sahələrə aid hadisələri və prosesləri ifadə edir. Etibarlı şəkildə aşağıdakı mənalarda işlənə bilər:

1. Fiziki və ya maddi pozğunluq yaratmaq: Bir quruluşu, sistemi, əşyanı və ya mühitin təbii vəziyyətini pozmaq, dağıtmaq, bərbad hala salmaq mənasında işlənir. Məsələn: "Sel kəndi pozğunlaşdırdı", "Tufan bağları pozğunlaşdırdı", "Davamlı istismar avtomobilin mexanizmini pozğunlaşdırdı". Bu kontekstdə, "pozğunlaşdırmaq" feli, əsasən, xarici təsirlərin yaratdığı dağıntıları və pozuntuları ifadə edir.

2. Əxlaqi və mənəvi pozğunluq yaratmaq: Bir şəxsin və ya qrupun əxlaqını, mənəvi dəyərlərini, davranış normalarını pozmaq, pis vərdişlərə və hərəkətlərə sürükləmək mənasında istifadə olunur. Məsələn: "Pis dostlar uşağı pozğunlaşdırdı", "Pis ədəbiyyat gənclərin mənəviyyatını pozğunlaşdırdı", "Korrupsiya cəmiyyətin əsasını pozğunlaşdırdı". Bu kontekstdə, "pozğunlaşdırmaq" feli, mənəvi tərbiyənin olmaması, pis nümunələr və ya təsirlər nəticəsində baş verən əxlaqi çürüməni ifadə edir. "Pozğunlaşdırmaq" feli bu mənada, "korlamaq", "əxlaqsızlaşdırmaq", "pis yola salmaq" kimi sinonimlərlə əvəz edilə bilər.

3. Qayda-qanunlara zidd hərəkətlər etməklə bir sistemi pozmaq: Sistematik qaydaların, qanunların və ya normaların pozulması ilə bir sistemin funksiyalarının pozulması və səmərəsiz hala düşməsi mənasını verir. Məsələn: "Rüşvətçilik dövlət sistemini pozğunlaşdırdı", "Qanunsuz tikintilər şəhərin planlaşdırılmasını pozğunlaşdırdı".

Felin etimologiyası "pozmaq" felindən törəmədir və "pozğun" sifəti ilə sıx bağlıdır. "Pozğunlaşdırmaq" feli, həm maddi, həm də mənəvi aləmlərdə baş verən neqativ dəyişiklikləri, dağıntıları və bərbadlaşmaları təsvir etmək üçün istifadə edilən geniş mənalı bir sözdür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz