Portfelsiz sifəti, əsasən, müasir dövlət idarəçiliyində işlənən bir termindir və özündə spesifik bir məna ehtiva edir. Lüğətlərdə verilən qısa izahı, anlayışın tam mahiyyətini əks etdirmir.
Etimalogiyası: Söz, "portfel" və "siz" şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "Portfel" sözü fransız dilindən (portefeuille) götürülmüş olup, əslində "pul kisəsi" mənasını verir. Sonradan geniş mənada sənəd, sərəncam, vəzifə və s. saxlamaq üçün istifadə olunan çantanı, həmçinin bu çantanın tərkibini ifadə etməyə başlamışdır. Beləliklə, "portfelsiz" sözü "vəzifə, səlahiyyət, resurs yoxluğu"nu ifadə edir.
Mənası: "Portfelsiz" sifəti dövlət xadimlərinə, xüsusilə nazirlərə aid edilərək, onların dövlət idarəçiliyinin konkret bir sahəsinə rəsmi olaraq rəhbərlik etmədiklərini, ancaq hökumət tərəfindən verilmiş spesifik vəzifələri, tapşırıqları yerinə yetirdiklərini bildirir. Bu vəzifələr müxtəlif sahələri əhatə edə bilər: məsələn, xüsusi layihələrin idarə edilməsi, beynəlxalq əlaqələrin qurulması, strateji planlaşdırma və s. Portfelsiz nazir, adətən, digər nazirlərlə birlikdə hökumətin ümumi siyasətinin həyata keçirilməsində iştirak edir, lakin onun məsuliyyət dairəsi konkret bir nazirliyin fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır.
İstifadə nümunələri:
- Prezident portfelsiz naziri xüsusi nümayəndə kimi Avropa İttifaqına göndərdi.
- Hökumətdə bir neçə portfelsiz nazir iqtisadi islahatların sürətləndirilməsi ilə məşğul idi.
- Portfelsiz nazir beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq sahəsində əsas rol oynayırdı.
Qısaca olaraq, "portfelsiz" sifəti, konkret bir nazirliyin rəhbəri olmadan, hökumətin müəyyən etdiyi xüsusi vəzifələri yerinə yetirən dövlət xadimini təsvir edir. Bu, müasir dövlət idarəçiliyinin xüsusiyyətlərindən biridir və bu terminin dəqiq başa düşülməsi vacibdir.