Plebey (lat. plebeius) sözü qədim Roma cəmiyyətinin sosial təbəqələrini təsvir edən bir termindir. Etimalogiyasına nəzər salsaq, latın dilindəki plebs sözündən törədiyini görərik ki, bu da “xalq”, “avam”, “əhali” mənalarını verir. Lakin sadəcə “xalq” demək kifayət deyil, çünki Roma cəmiyyəti qədim dövrlərdə patrişilər (aristokratiya) və plebey adlanan iki əsas sinifə bölünürdü. Plebey termini sadəcə “xalq kütləsi” mənasında deyil, həmin xalq kütləsinin patrişilərdən fərqli olaraq, siyasi hüquqlardan məhrum hissəsini ifadə edirdi.
Qədim Roma dövründə plebey olanlar şəxsən azaddılar, yəni kölə deyildilər. Lakin, patrişilərə məxsus olan siyasi hüquqlara, məsələn, Senatda təmsilçilik hüququna, yüksək dövlət vəzifələrini tutma hüququna malik deyildilər. Plebey qrupu əsasən sənətkarlardan, ticarətçilərdən, fermerlərdən və digər adi vətəndaşlardan ibarət idi. Onlar torpaq sahibi ola bilsələr də, əsasən patrişilərin əmlakına və nüfuzuna tabe idilər.
Vaxt keçdikcə plebey sinfi siyasi güc qazanmağa başladı. Plebeylərin öz maraqlarını qorumaq üçün yaratdıqları tribunlar institutu bu prosesdə mühüm rol oynadı. Tribunlar patrişilərin ədalətsiz hərəkətlərinə qarşı çıxmaq və plebeylərin hüquqlarını qorumaq səlahiyyətinə malik idilər. Bu mübarizə nəticəsində plebeylər tədricən siyasi hüquqlar əldə etdilər və Roma dövlətinin idarə edilməsində daha fəal rol oynamağa başladılar. Beləliklə, “plebey” termini yalnız sosial vəziyyəti deyil, həm də tarixi bir mübarizəni, sosial mobilçiliyi və hüquqların tədricən genişləndirilməsini əks etdirir.
Müasir istifadədə “plebey” sözü adətən aşağı sosial təbəqədən olan, sadə, təvazökar insanları ifadə etmək üçün istifadə olunur. Lakin bu istifadə qədim Roma kontekstindəki mənasından fərqlənir və bəzən pejorativ (mənfi) konnotasiya daşıya bilər. Məsələn: “O, özünü plebey adlandıran insanlarla birlikdə yaşadı” və ya “Onun plebey həyatı və sadə əşyaları onu cəmiyyətdən uzaqlaşdırdı” cümlələrində olduğu kimi.