Pəsxan sözü fars mənşəlidir və Azərbaycan dilinə fars dilindən keçmişdir. Lüğətlərdə əsasən "aşağı səsdə oxuyan xanəndə" kimi izah olunsa da, bu tərif tam dolğun deyildir. Daha dəqiq və geniş şəkildə izah etmək üçün pəsxan sözünün xanəndəlik sənətinin səs diapazonu kontekstindəki rolunu aydınlaşdırmaq lazımdır.
Pəsxan, klassik muğam ifaçılığında bəm səs diapazonunda (aşağı səslər) ixtisaslaşmış xanəndəni ifadə edir. Bu, sadəcə "aşağı səsdə oxuyan" mənasından daha çox şey deməkdir. Pəsxan, bəm səsinin bütün imkanlarından – onun gücündən, dolğunluğundan, ifadəlilik potensialından – sənətkarlıqla istifadə edən, bu səs diapazonunda mükəmməl təcrübəyə malik olan bir ifaçını bildirir. O, digər səs diapazonlarında (miyanəxan – orta səs, zilxan – yüksək səs) da oxuyabilər, ancaq onun əsas gücü və ifadə vasitəsi bəm səsidir. Bəzən pəsxan, əsərin əsas melodiyasını deyil, müəyyən hissələrdə – məsələn, muğamın giriş hissəsində, bəzi xüsusi hissələrdə – bəm səsini vurğulayan, onu əsasən orada işlədən ifaçı kimi də başa düşülə bilər.
Səs diapazonunun ifadəliliyini nəzərə alaraq, pəsxan sözünün mənasını "bəm səsində mükəmməl təcrübəsi olan, bu səsin ifadə imkanlarından sənətkarlıqla istifadə edən xanəndə" kimi təsvir etmək daha düzgündür. Bu tərif, sadəcə olaraq "aşağı səsdə oxuyan" ifadəsindən daha dolğun və daha mənalıdır. Misal üçün, "Pəsxan Səməd, muğamın girişini o qədər dərin və hisslə ifa etdi ki, bütün zalı heyran etdi" cümləsində pəsxan sözünün ifadə etdiyi bəm səsin gücü və ifadəliliyini daha aydın görmək olar.
Qeyd edək ki, pəsxan termininin müasir muğam icraçılığı kontekstində istifadəsi nisbətən azdır, lakin klassik muğam tarixini və səs diapazonlarının əhəmiyyətini anlamaq üçün vacib bir termindir.