Pəncəüzgəclilər (Pinnipedia) – məməlilər sinfinə aid, üzgəcləri pəncə formasında olan dəniz heyvanlarının bir fəsiləsidir. Bu fəsiləyə fəsilənin adı özündə əks etdirdiyi kimi, əzaları pəncə formasında olan suda yaşayan məməlilər daxildir. Onların ətrafları üzgəcə çevrilmiş, barmaqları isə bir-birinə birləşərək, üzgəcə bənzər bir quruluş əmələ gətirmişdir.
Terminin etimologiyasına nəzər salsaq, "pəncə" sözü türk dillərindən gələrək heyvanların ayaqlarının və ya ətraflarının xüsusi bir quruluşunu ifadə edir. "Üzgəc" isə suda hərəkət etməyə xidmət edən orqanı bildirir. Beləliklə, "Pəncəüzgəclilər" termini bu heyvanların həm pəncəyə bənzər ətraflara, həm də üzgəc funksiyasını yerinə yetirən ətraflara malik olmasını dəqiq şəkildə əks etdirir.
Pəncəüzgəclilər fəsiləsinə üç fəsilə daxildir: həqiqi suitilər (Phocidae), dəniz şirəsi (Otariidae) və morjlər (Odobenidae). Bu heyvanlar müxtəlif ekoloji nisbətlərdə yaşayır, müxtəlif qidalanma strategiyasına malikdirlər və hər bir fəsilənin özünəməxsus morfoloji xüsusiyyətləri vardır. Məsələn, həqiqi suitilər arxa üzgəclərini quruya çıxmaq üçün istifadə edə bilmirlər, halbuki dəniz şirələri və morjlər arxa üzgəclərini hərəkət üçün və quruya çıxmaq üçün istifadə edirlər.
Cümlədə necə işlənməsinə nümunələr:
- Pəncəüzgəclilər dəniz ekosistemində mühüm rol oynayırlar.
- Tədqiqatçılar pəncəüzgəclilərin miqrasiya yollarını öyrənirlər.
- Qütb bölgələrində yaşayan pəncəüzgəclilərin populyasiyası iqlim dəyişikliklərinə həssasdır.