Pənbə (şair.) – Açıq-al, gül rəngində.
Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "pənbə" sözünün mənası qısaca "açıq-al, gül rəngi" kimi verilsə də, daha ətraflı təhlil edildikdə, onun semantik spektrinin daha geniş olduğu aşkar olur. Sözün əsas mənası “açıq çəhrayı, açıq gül rəngi” olsa da, kontekstdən asılı olaraq, bu rəngin ifadə etdiyi müxtəlif duyğu və təəssüratları da özündə əks etdirir. Mətndə göstərilən Hüseyn Cavid misalında olduğu kimi, "pənbə" sözü incəlik, nəvaziş, həlimlik və məhəbbətlə əlaqələndirilərək istifadə olunur. "Sevda gəlinlərə məxsus pənbə tüllər içində olaraq gələr…" misalında, pənbə rəngi sevgi, gəlinlik, təmizlik və məsumluq kimi keyfiyyətləri simvolizə edir.
"Soldu yavaş-yavaş pənbə yanaqlar" misalında isə, pənbə rəngi solğunluq, zəiflik, xəstəlik və ya kədər ifadə edir. Yəni, pənbə rənginin ifadə etdiyi duyğu spektrinə müsbət və mənfi hisslər eyni dərəcədə daxildir. Bu da sözün kontekstdən asılı olaraq mənasının dəyişməsini göstərir.
Etimoloji baxımdan, "pənbə" sözünün mənşəyi tam aydın deyildir, lakin türkiyə dilləri ailəsinə aid olduğu ehtimal olunur. "Pambıq" sözü ilə fonetik oxşarlıq da mövcuddur, ancaq bunların semantik əlaqəsi qeyri-müəyyəndir. "Pambıq" bitki lifinə deyilir və rəngi ilə əlaqəsi yoxdur. Lakin pambığın ağ və ya çəhrayı rəngləri "pənbə"nin rəngini xatırladır ki, bu da sözlərin etimoloji əlaqəsinin araşdırılmasına ehtiyacı göstərir.
Qısacası, "pənbə" sözü sadəcə bir rəng adı deyil, həm də müəyyən estetik və emosional çağrışımlar yaradan bir söz olub, istifadə kontekstindən asılı olaraq, müxtəlif mənalar ifadə edə bilir.