Pələqulaq sifəti, əsasən dialektal leksikaya aid olsa da, ümumi ədəbi dilin də tərkib hissəsidir. Lüğətlərdəki "iri, yastıqulaqlı" tərifi, sözün əsas mənasını əks etdirsə də, tam və dəqiq deyil. "Pələqulaq" sadəcə qulaqların iriliyi və yastılığını deyil, həm də bu xüsusiyyətin bədənin qalan hissələri ilə nisbətini, ümumi görünüşə verdiyi təsiri ifadə edir. Belə ki, bir insanın qulaqları iri və yastı ola bilər, lakin bu, onu avtomatik olaraq "pələqulaq" etməz. Pələqulaq termini, qulaqların ölçüsü və formasının digər bədən xüsusiyyətləri ilə birləşərək, ümumi bir "qeyri-proporsional", "qeyri-adi" və bir qədər də "qəliz" görünüş yaratdığını ifadə edir. Sözün əsasında qoyulan "pələng" təsəvvürü ilə də əlaqələndirilə bilər - pələngin iri qulaqları kimi.
Etimoloji baxımdan, sözün "pələng" kökünə istinad etməsi ehtimalı yüksəkdir. "Pələng" sözünün "qulağı iri heyvan" mənası ilə də əlaqələndirilməsi, "pələqulaq" sözünün mənasının formalaşmasında əsas rol oynamış ola bilər. Bu əlaqə, sözün ifadə etdiyi "iri, yastı qulaqlar" təsvirini daha aydın şəkildə izah edir. "Qulaq" sözünün əlavə olunması isə sözün təsvir etdiyi xüsusiyyəti konkretləşdirir.
Misal üçün, "Balacaboylu, kök, pələqulaq, yekəburun bir uşaq..." cümləsində "pələqulaq" sözü, uşağın bədən quruluşunun qeyri-proporsional olduğunu, iri və yastı qulaqlarının digər xüsusiyyətləri ilə birlikdə qeyri-adi bir görünüş yaratdığını ifadə edir. Yalnız "iri qulaqlı" demək kifayət etməzdi, çünki sözün ifadə etdiyi məna daha genişdir. Digər bir misalda, "Pələqulaq it" desək, bu it növünün qulaqlarının həqiqətən iri və yastı olduğunu, həmçinin bu xüsusiyyətin ümumi görünüşünə təsir etdiyini ifadə etmiş olarıq. Sözün vurğuduğu, qulaqların ölçüsünün müəyyən bir standartdan kənarda olması və bu xüsusiyyətin xarakterik bir əlamət kimi qəbul edilməsidir.
Yekun olaraq, "pələqulaq" sifəti, sadəcə "iri, yastıqulaqlı" olmaqdan daha çox, qulaqların ölçüsü və formasının bədənin qalan hissələri ilə olan qeyri-proporsional əlaqəsini, yaradılan qeyri-adi və xarakterik görünüşü ifadə edən bir söz qrupudur.