Peyinlənmək (məch. fel): Torpağın, əkin sahəsinin və ya bitkilərin peyinlə gübrələnməsi, peyin verilməsi prosesi. Bu proses əsasən heyvanların peyinindən (mal-qara, quş və s.) istifadə edilməklə torpağın məhsuldarlığını artırmaq, bitkilərin qidalanmasını təmin etmək məqsədi ilə həyata keçirilir. Peyinlənmənin intensivliyi, istifadə olunan peyin növü və torpağın xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir. Əkinçilikdə, bağçılıqda və digər kənd təsərrüfatı sahələrində geniş tətbiq olunur.
Etimalogiyası: "Peyinlənmək" sözü "peyin" və "-lənmək" şəkilçilərindən təşkil olunmuşdur. "Peyin" sözünün kökü türk dillərindəki "pey" (əsasən qoyun və keçi) və ya "peyk" (heyvan) sözlərinə bağlıdır və heyvanların ifraz etdiyi hər hansı bir maddəni ifadə edir. "-lənmək" isə məchul fel şəkilçisi olub, hərəkətin subyektə təsir etdiyini göstərir. Beləliklə, "peyinlənmək" sözü "peyinlə təsirlənmək, peyinlə gübrələnmək" mənasını verir.
Cümlədə işlənməsi:
- Bahar aylarında tarlalar diqqətlə şumlanıb, sonra peyinləndi.
- Əkin sahəsinin məhsuldarlığını artırmaq üçün torpaq peyinlənməlidir.
- Qışdan sonra bağdakı ağaclar yaxşıca peyinlənib.
- Bu il, əvvəlki illərə nisbətən torpaq daha intensiv şəkildə peyinləndi.
- Peyinlənmə prosesi torpağın məhsuldarlığının artırılmasında əhəmiyyətli rol oynayır.
Sinonimlər: Gübrələnmək (daha geniş məna daşıyır, yalnız peyinlə deyil, digər gübrələrlə də gübrələnməni əhatə edir), qidalandırılmaq (bitkilər üçün istifadə oluna bilər).
Antonimləri: Peyinlənmənin əksi olan bir sözün mövcudluğu məhduddur. Ancaq kontekstdən asılı olaraq, "səhvən işlənmək" və ya "qeyri-kafi qidalanmaq" ifadələri əks məna ifadə edə bilər.