Peyğam (fars. پیامdan) sözü Azərbaycan dilində əsasən "xəbər", "məlumat" və ya "sifariş" mənalarında işlənir. Lüğətlərdəki "xəbər" və "sifariş" ifadələri sözün mənasını tam əhatə etmir. Çünki peyğam sadəcə bir xəbər və ya sifariş deyil, daha çox bir məqsəd daşıyan, bilərəkdən göndərilən bir mesajdır. Bu mesaj yazılı, şifahi və ya hər hansı bir simvolik vasitə ilə ötürülə bilər.
Peyğamın əsas xüsusiyyətlərindən biri də onun mənbədən qəbul edənə doğru hərəkət etməsidir. Bu hərəkət müəyyən bir məqsəd daşıyır; həmin məqsəd istər sevinc, kədər, xəbərdarlıq, çağırış, ya da istənilən başqa bir məlumatın çatdırılması olsun. Yəni, peyğam yalnız faktın bildirilməsi deyil, həm də bu faktın müəyyən bir məqsəd üçün ötürülməsidir.
Sözün kökü olan farsca "پیام" (peyam) sözünün özü də "xəbər, mesaj, təlimat" mənalarını əhatə edir. Azərbaycan dilinə fars dilindən keçmiş bu söz klassik ədəbiyyatımızda geniş istifadə olunmuş və poetik məna daşıyırdı. Misal olaraq, verilən şeir misrasında Vaqif öz cananasına göndərdiyi "peyğam"ın həm xəbər, həm də öz duyğularını, eşqini bildirən bir mesaj olduğunu ifadə edir. Gözləmənin sübhü-şam davam etməsi göndərilən peyğamın əhəmiyyətini və cavabın gözlənilməsini vurğulayır.
Müasir Azərbaycan dilində peyğam daha çox rəsmi, yüksək tərzdə işlənən bir sözdür. Məsələn, "rəsmi peyğam", "mühüm peyğam", "xoş peyğam" kimi ifadələr tez-tez istifadə olunur. Lakin bu, şeir və incəsənətdəki daha geniş, simvolik istifadəsini istisna etmir. "Sülh peyğamı", "dostluq peyğamı" kimi ifadələr də bu geniş istifadəyə nümunədir.
Qısaca, "peyğam" sözünün mənasını "məqsədli şəkildə ötürülən xəbər, mesaj, təlimat" kimi daha geniş və dəqiq şəkildə izah etmək olar. Bu izah həm sözün etimologiyasını, həm də klassik ədəbiyyatda və müasir dildə istifadəsinin xüsusiyyətlərini əhatə edir.