Perimetr [yun. perimetros]: Riyaziyyatda, xüsusilə həndəsədə, yastı həndəsi fiqurun (məsələn, üçbucaq, kvadrat, düzbucaqlı, çoxbucaqlı və s.) bütün tərəflərinin uzunluqlarının cəminə deyilir. Yəni, fiquru əhatə edən xəttin uzunluğu perimetr adlanır. Bu anlayış həm sadə, həm də mürəkkəb formalı fiqurlar üçün tətbiq oluna bilər. Mürəkkəb formalar üçün perimetrin hesablanması daha çətin ola bilər və əyri xətlərin uzunluğunun təyini üçün inteqral hesablamasından istifadə edilə bilər.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, Yunanca "peri" (ətraf, ətrafında) və "metron" (ölçü) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görərik. Beləliklə, "perimetr" sözünün mənası ədəbi olaraq "ətraf ölçüsü" kimi tərcümə edilə bilər. Bu, sözün riyazi mənasını çox dəqiq şəkildə əks etdirir.
Perimetr anlayışı gündəlik həyatda da geniş istifadə olunur. Məsələn, bir bağın ətrafına hasar çəkmək üçün, bir otağın ətrafına pərdə asmaq üçün və ya bir sahənin ətrafını ölçmək üçün perimetr hesablanması vacibdir. Tikinti, memarlıq, torpaq ölçməsi kimi sahələrdə perimetr hesablanması mühüm rol oynayır.
Cümlədə istifadə nümunələri:
- Kvadratın perimetri onun bir tərəfinin uzunluğunun dörd mislinə bərabərdir.
- Üçbucağın perimetrini hesablamaq üçün üç tərəfinin uzunluqlarını cəmləmək lazımdır.
- Bağın perimetrini ölçərək hasar üçün lazım olan materialın miqdarını müəyyən etdik.
- Düzbucaqlının perimetrini tapmaq üçün uzunluğunun və eninin ikiqat cəmini hesablamaq lazımdır.