Peçeneqlər: Eramızın IX-XI əsrlərində Cənub-Şərqi Avropanın geniş ərazilərində köçəri həyat sürmüş türk mənşəli bir xalqdır. "Peçeneq" etnoniminin mənşəyi hələ də mübahisəlidir, lakin bir çox alim onun türk dillərindən qaynaqlandığını düşünür. Ən çox qəbul edilən fərziyyələr arasında "beçenək" (beçen-əy) və ya "beçenik" (kiçik, zəif deməkdir) kimi sözlərin təhrif olunmuş variantları göstərilir. Bu sözlər ya qəbilənin özünü təsvir etməsi üçün, ya da onlara qonşu xalqlar tərəfindən verilmiş bir ad ola bilər. Müxtəlif dillərdəki variantların (məsələn, rus dilində "печенеги", qıpçaq dillərindəki mümkün variantlar) fonetik təkamülünü nəzərə alaraq, etnonimin dəqiq mənşəyini təyin etmək çətin olsa da, türk dilləri ilə əlaqəsi yüksək ehtimal dərəcəsindədir.
Peçeneqlərin tarixi mənbələrdə geniş əksini tapır. Bizans imperiyası, Kiyev Rusiyası və Qərbi Avropa salnamələrində onların hərbi yürüşləri, siyasi əlaqələri və məskunlaşdıqları ərazilər haqqında qiymətli məlumatlar vardır. Köçəri həyat tərzi ilə tanınan Peçeneqlər əsasən maldarlıqla məşğul olurdular. Atlı döyüşçüləri ilə məşhur olan bu qəbilələr tez-tez qonşu xalqlarla, o cümlədən Bizans, Kiyev Rusiyası və digər türk qəbilələri ilə münaqişələrə girmişlər. Onların siyasi təşkilatlanması qəbilə quruluşuna əsaslanırdı və qəbilə başçıları tərəfindən idarə olunurdu.
Peçeneqlər X əsrdə ən güclü dövrünü yaşamış, geniş ərazilərə nəzarət etmişlər. Lakin XI əsrdən sonra gücləri azalmağa başlayır, Qıpçaqlar və digər qəbilələrin təzyiqi nəticəsində məhv olmağa doğru getmişlər. Tarixi mənbələr Peçeneqlərin mədəniyyəti, dini inancları və sosial quruluşu haqqında qeyri-dəqiq məlumatlar verir. Ancaq mövcud məlumatlar onların türk mənşəli olduğunu və köçəri həyat tərzinə uyğun bir mədəniyyətə malik olduqlarını göstərir. Peçeneqlər haqqında daha ətraflı məlumat əldə etmək üçün arxeoloji qazıntılar və yazılı mənbələrin daha dərin təhlilinə ehtiyac vardır.