Pasportlaşdırılma (f.is.) – müəyyən bir ərazidə yaşayan əhalinin və ya müəyyən bir qrupun üzvlərinin pasportla təmin edilməsi prosesi. Bu proses, hər bir şəxsin kimliyinin rəsmən təsdiqlənməsi, qeydiyyata alınması və pasport vasitəsilə dövlət tərəfindən tanınmasını əhatə edir. Pasportlaşdırılma, ümumiyyətlə, dövlətin ərazi bütövlüyünü, təhlükəsizliyini təmin etmək, əhalinin hərəkətinə nəzarət etmək, qanunsuz fəaliyyətlərin qarşısını almaq və əhalinin demoqrafik məlumatlarını toplamaq məqsədilə həyata keçirilir.
Məna genişləndirilmiş formada aşağıdakıları da əhatə edir: Pasportlaşdırma, əhalinin və ya müəyyən bir qrupun üzvlərinin hər birinin kimlik sənədinin (pasportun) hazırlanması, verilmesi, yenilənməsi və ya dəyişdirilməsi ilə bağlı bütün tədbirləri özündə birləşdirir. Bu, sadəcə pasportun verilməsi ilə məhdudlaşmır, həmçinin pasportların dizaynı, çapı, təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinin tətbiqi, sənədlərin yoxlanılması, ərizələrin qəbulu, şəkillərin çəkilməsi, biometrik məlumatların toplanması və saxlanması kimi bir çox prosesləri də əhatə edir.
Pasportlaşdırılma prosesi müxtəlif səviyyələrdə və müxtəlif üsullarla həyata keçirilə bilər. Məsələn, kütləvi pasportlaşdırma kampaniyaları böyük əhali qruplarına eyni zamanda pasport verilməsini nəzərdə tutur. Digər tərəfdən, fərdi pasportlaşdırma, hər bir fərdi vətəndaşa ayrıca pasport verilməsini nəzərdə tutur. Proses əl ilə və ya avtomatlaşdırılmış sistemlər vasitəsilə həyata keçirilə bilər.
Sözün mənşəyi: "Pasportlaşdırılma" sözü "pasport" sözündən törəmişdir. "Pasport" sözü isə fransız dilindən (passeport) gəlmişdir və "keçid sənədi" mənasını verir. "laşdırılma" isə fəal iş-hərəkət bildirən bir şəkilçi əlavə edilərək "pasport" sözünə mənalı bir genişləmə əlavə edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Ölkədə əhalinin pasportlaşdırılması prosesi uğurla başa çatdı.
- Yeni pasportlaşdırılma sisteminin tətbiqi ilə vətəndaşların kimlik təsdiqinin sürətləndirilməsi gözlənilir.
- Pasportlaşdırılma kampaniyası ərzində minlərlə vətəndaşa pasport verildi.
- Avtomatlaşdırılmış pasportlaşdırılma sistemi səhvlərin sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.