Pasibansız sifəti, köhnəlmiş bir söz olaraq, "pasibanı olmayan" mənasını verir. "Pasiban" sözü özü də qoruyucu, himayəçi, dayaq mənasında işlənir. Beləliklə, "pasibansız" sözü, hər hansı bir qoruyucunun, dayaq və ya himayəçinin olmamasını bildirir. Bu, həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər. Fiziki mənada, "pasibansız qalmış ev" ifadəsi ev sahibinin müdafiəsiz qaldığını, məcazi mənada isə "pasibansız qalmış bir insan" ifadəsi, onun hər hansı bir dəstək və ya qayğıdan məhrum olduğunu bildirər.
Cəlil Məmmədquluzadənin "Pasibansız Dünya Üzündə Qalmış Üç Nəfər" əsərindən götürülmüş nümunədə olduğu kimi, "Üç nəfər fələkzədə pasibansız dünya üzündə qaldı." cümləsində "pasibansız" sözü, həm müdafiəsizliyi, həm də qarşılaşdıqları fələkdən sonra hər hansı bir köməyə, dayaq və ya qayğıya sahib olmamaları mənasını ifadə edir. Sözün köhnəlmiş olması onun müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda işləndiyi deməkdir, lakin ədəbiyyat nümunələrində onun tarixi kontekstini anlamaq üçün əhəmiyyəti böyükdür. "Pasibansız" sözünün sinonimləri olaraq "müdafiəsiz", "qorunmasız", "yardımsız", "dəstəksiz" kimi sözlərdən istifadə edilə bilər, lakin bunlar tam olaraq "pasibansız" sözünün ifadə etdiyi himayə və qoruma mənasını tam əhatə etmir.
Etimalogiyasına gəldikdə isə, "pasiban" fars mənşəli bir sözdür və "qoruyan", "himayəçi" mənasını verir. "Pasibansız" sözü isə bu kökdən törəmə bir sifət olub, "pasiban" sözünün mənfi formasını ifadə edir.