izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Partlatma sözü "partlatmaq" fellərinin isim törəməsidir və əsasən daşların, qayaların və ya digər sərt materialların partladılması nəticəsində əmələ gələn dağıntı, çöküntü və ya boşluq mənasında işlənir. M.İbrahimovun misalında olduğu kimi, inşaat, mədənçilik və digər sahələrdə kanal qazma, yol çəkmə, tunel qazma kimi işlərdə, qayanın, daşın dağıdılması üçün istifadə olunan partlayıcı maddələrin tətbiqi nəticəsində yaranan dağıntı və ya boşluğa "partlatma" deyilir. Bu mənada partlatma, sadəcə bir hərəkət deyil, həm də bu hərəkətin nəticəsində meydana çıxan fiziki dəyişiklik və ya əmələ gələn məhsuludur.

Partlatmanın daha geniş mənası, hər hansı bir obyektin, sistemin və ya quruluşun ani və güclü bir təsir nəticəsində dağılması, parçalanması, dağılması və ya pozulmasıdır. Bu mənada, partlatma yalnız fiziki deyil, həm də məcazi mənada işlənə bilər. Məsələn, "idarənin partlatması" ifadəsi qurumun birdən-birə dağılmasını, "münasibətlərin partlatılması" ifadəsi isə münasibətlərin kəskin pozulmasını bildirir. Belə hallarda partlatma, güclü, birdən-birə və qeyri-adi bir dəyişikliyi ifadə edir.

Etimoloji baxımdan, "partlatma" sözü "partla-" kökünə "-ma" isim şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlmişdir. "Partla-" kökü isə türk dillərinə ortaq olan bir kök olub, ani və güclü bir səs-küy, patlama və dağılma mənalarını ehtiva edir. Bu kökün müxtəlif dillərdəki qohum sözləri də eyni məna çalarlarını əks etdirir.

Cümlə içində istifadəsinə nümunələr:

  • Tunelin qazılması üçün böyük miqdarda partlatma işləri aparıldı.
  • Dağın yamacında baş verən partlatma nəticəsində ətraf mühitə ciddi ziyan dəydi.
  • Onun hərəkətləri şirkətin imicini partlatdı.
  • Xəbər münasibətlərimizi partlatdı.

Göründüyü kimi, "partlatma" sözü həm konkret, həm də məcazi mənalarda işlənir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz