Papirosalışdıran

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Papirosalışdıran sözü, Azərbaycan dilindəki "papiros" və "alışdırmaq" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb sözdür. Lüğətlərdə "papirosyandıran" kimi qeyd olunmasına baxmayaraq, "papirosalışdıran" daha düzgün və aydın ifadədir, çünki "alışdırmaq" felinin mənası "yandırmaq"dan daha genişdir. "Yandırmaq" daha çox bir şeyin alovlanması, yanma prosesinin başlaması ilə bağlıdır, halbuki "alışdırmaq" daha çox alovlanmağa, yanmağa təhrik etmək, səbəb olmaq mənasını verir.

Beləliklə, papirosalışdıran sözü əsasən siqaret, papiros kimi tütün məmulatlarının alovlanmasına, yanmasına imkan verən vasitələri, cihazları və ya maddələri ifadə edir. Bu, sadəcə alovlandırma prosesinin özü deyil, həm də prosesi asanlaşdıran və ya mümkün edən hər hansı bir vasitəni əhatə edir.

Məsələn, bir kibrit, çakmaq, əl fənəri, hətta günəş şüaları da müəyyən şərtlərdə papirosalışdıran kimi fəaliyyət göstərə bilər. Lakin ənənəvi olaraq, bu söz xüsusi olaraq papiros və siqaretlərin alovlandırılması üçün nəzərdə tutulmuş kiçik, portativ cihazları (məsələn, çakmaqlar) ifadə etmək üçün istifadə olunur.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "papiros" sözü fransız dilindən (cigarette) gəlmişdir və öz növbəsində ərəb mənşəlidir. "Alışdırmaq" isə köhnə türk dilindən gələn "alışmaq" felinin məsdər şəkilçisi ilə əmələ gəlmişdir. Beləliklə, sözün mənşəyi qərbi və şərqi dillərin qarışığıdır, bu da Azərbaycan dilinin zəngin leksikasını əks etdirir.

Cümlədə işlənmə nümunələri:

"O, cibindən papirosalışdıran çıxarıb siqaretini alovlandırdı."

"Köhnə papirosalışdıran artıq işləmirdi."

"Mağazada müxtəlif növ papirosalışdıranlar satılırdı."

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz