Pansión [fr. pension]: XIX-XX əsrlərdə, xüsusilə Avropada, qarşı tərəfə müəyyən pul müqabilində yaşayış, qidalanma və təhsil və ya tərbiyə xidmətlərinin göstərilməsini əhatə edən qapalı təhsil-tərbiyə müəssisəsi. Müəssisənin xarakteri regiondan regiona, hətta ölkədən ölkəyə dəyişsə də, ümumiyyətlə, özəl, elit xarakter daşıyırdı və tələbələrə və ya tərbiyə olunanlara tam həyat təminatı (yemək, geyim, tibbi xidmət, təhsil və s.) təklif edirdi.
1917-ci il inqilabından əvvəl Rusiyada da geniş yayılmış olan pansiónlar, əsasən varlı ailələrin uşaqları üçün nəzərdə tutulurdu. Burada həm akademik təhsil, həm də etik davranış qaydaları, xüsusi bacarıqlar öyrədilirdi. Yüksək standartlı təhsil və tərbiyə ilə yanaşı, pansiónlar müəyyən sosial dairələr üçün bir növ sosializasiya məkanı rolunu da oynayırdı. Belə müəssisələrin tələbələrə yalnız biliklər deyil, həm də həyat bacarıqları, sosial davranış normaları aşılaması əsas məqsədlərdən biri idi.
Fransız dilindən götürülmüş “pansión” sözü, əslində “ödəniş”, “təminat” mənasını verən “pension” sözündən törəmişdir. Bu terminin Azərbaycan dilinə keçməsi Rusiya vasitəsilə baş vermiş və özəl təhsil müəssisələri üçün spesifik bir termin kimi qəbul olunmuşdur. Müasir dövrdə “pansión” termini nadir hallarda işlədilir və daha çox tarixi kontekstdə istifadə olunur. Ancaq sözün mənasını və tarixi rolunu bilmək, keçmişin təhsil sistemini və sosial quruluşunu daha yaxşı anlamaq üçün vacibdir.
Cümlədə nümunələr:
- O, uşaqlığını Bakıda bir pansiónda keçirmişdi.
- Tarixçilər XIX əsr pansiónlarının təhsil sisteminə təsirini araşdırırlar.
- Zəngin ailələr uşaqlarını Avropada nüfuzlu pansiónlarə göndərirdi.