izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Palazqulaq sifəti əsasən iki əsas mənada işlənir. Birinci və əsas mənası fiziki bir xüsusiyyəti ifadə edir: qulaqlarının ölçüsünün normadan xeyli böyük, iri və ya yekə olması. Bu mənada "palazqulaq" sözü "iriqulaqlı" və "yekəqulaqlı" sinonimləri ilə eynimənalıdır. Məsələn, "Palazqulaq adam" ifadəsi insanın həddən artıq böyük qulaqlarına işarə edir. Bu təsvir həm müsbət, həm də mənfi kontekstdə istifadə oluna bilər – kontekst sözün emosional yükünü müəyyən edir. Bir çox hallarda, istifadə edilən tonda bir az istehza və ya zarafat sezilir.

İkinci mənası isə məcaziməhdud kontekstdə işlənir. Xüsusilə, iri nominal dəyərli kağız pullara zarafatla verilən bir addır. Bu mənada "palazqulaq" sözü, pulların böyük ölçüsü ilə əlaqələndirilir və həm də onların qiymətinin yüksəkliyinə vurğu edir. Bu istifadə daha çox danışıq dilində və qeyri-rəsmi mühitdə rast gəlinir. Məsələn, "Cibimdə palazqulaqlar var" ifadəsi, böyük məbləğdə pulun olduğunu zarafatla bildirir.

Etimalogiyasına gəldikdə, "palaz" sözünün kökünün "palaz-palaz" (çox, həddindən artıq) mənasını verən köhnə Azərbaycan sözü ilə bağlı olduğunu güman etmək olar. "Qulaq" sözü isə hər kəsə məlum olan qulaq orqanının adından gəlir. Beləliklə, "palazqulaq" sözü həqiqətən də həddən artıq böyük qulaqları ifadə edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "palazqulaq" sözünün ikinci mənası vaxt keçdikcə daha az istifadə olunur və əsasən yaşlı nəslin dilində rast gəlinir. Lakin birinci, əsas mənası hələ də aktiv olaraq işlədilir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz