Öz sözü Azərbaycan dilində çoxmənalı söz olub, əsasən "əvəz" mənasını ifadə edir. Lakin bu məna kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar əldə edir. Ən geniş mənada "öz" əvəzlik kimi işlənir və şəxs, əşya və ya hadisənin sahibkarlığı, mənsubiyyəti və ya identikliyini bildirir. Başqa sözlə, hər hansı bir varlığın özünə aid olması, digərlərindən fərqlənməsi və ya ayrılmasını ifadə edir.
Birinci mənası kimi qeyd edilən "şəxsinə, özünə aid olan, xas olan, mənsub olan" tərifi "öz" sözünün ən tez-tez rast gəlinən işlənmə üsulunu əks etdirir. Bu mənada "öz" şəxsi əşya, mülkiyyət, vətən, ailə, fikirlər, hisslər və s. kimi anlayışlarla işlənir. Məsələn, "öz kitabı" deyərkən, həmin kitabın həmin şəxsə məxsus olduğunu, onun mülkiyyətində olduğunu bildiririk. "Öz yeri" ifadəsi isə həm məkanda mövqeyi, həm də sosial və ictimai mövqeyi ifadə edə bilər. "Öz vətəninə qayıtmaq" ifadəsi isə milli mənsubiyyət və bağlılığı vurğulayır.
Bununla yanaşı, "öz" sözü bəzən vurğulayıcı funksiya daşıyır. Məsələn, "öz əlləri ilə tikmək" deyərkən, işin şəxsin özünün əməyi ilə görülməsinə xüsusi diqqət yetirilir. Bu halda "öz" sözü işin yerinə yetirilmə üsulunu, səbəbini və ya mənşəyini daha aydın şəkildə göstərir. Eyni zamanda, "öz-özünə danışmaq" ifadəsi kimi, "öz" sözü əlavə məna çaları əldə edir və təkbaşına, müstəqil olaraq bir işi görməni, düşünməni bildirir.
Qeyd etmək lazımdır ki, "öz" sözünün leksik mənası kontekstdən, cümlənin quruluşundan və digər sözlərlə əlaqəsindən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də, "öz" sözünün mənasını tam dəqiq müəyyənləşdirmək üçün cümlənin tam məzmununu nəzərə almaq vacibdir. "Öz" sözünün mənşəyi qədim türkcəyə gedib çıxır və zaman keçdikcə mənaları zənginləşmişdir.