izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Övkəşik sifəti, əsasən Azərbaycan dilinin şivə və ləhcələrində işlənən bir sözdür. Lüğətlərdə "övkələnmiş, əzilmiş" kimi tərcümə olunsa da, bu izah tam məna genişliyini əks etdirmir. "Övkəşik" daha çox bir şeyin qırışmış, buruşmuş, formasını itirmiş halını ifadə edir. Sadəcə əzilmişlikdən deyil, eyni zamanda üzərində təzyiq və ya sürtünmə nəticəsində pozulmuş formadan da bəhs edir. Məsələn, uzun müddət qatlanmış və ya sıxılmış bir parça, əzilmiş bir meyvə və ya köynək "övkəşik" olur. Bu zaman yalnız fiziki təzyiq deyil, həm də onun nəticəsi olan deformasiya ön plana keçir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "övkə-" kökünün "övkəlmək" felindən törəmə ehtimalı yüksəkdir. "Övkəlmək" isə bir şeyi büküş-büküş etmək, qırışdırmaq, formasını pozmaq mənasındadır. "-şik" isə sifət bildirən bir şəkilçi olaraq sözün sifət olduğunu göstərir. Beləliklə, "övkəşik" sözü bir şeyin qırışmış, buruşmuş, əzilmiş və formasını itirmiş halını ifadə edən bir sifətdir.

Cümlə içərisində istifadəsi nümunələri:

  • Yıxılıb qalxdıqdan sonra köynəyim tamamilə övkəşik olmuşdu.
  • Uzun müddət çantalarda qalmış paltarlar övkəşik görünür.
  • Ayağımın altında əzilmiş alma övkəşik bir hal almışdı.
  • Qırışmış, övkəşik parça ilə heç nə düzəltmək olmaz.

Göründüyü kimi, "övkəşik" sözü sadəcə "əzilmiş" mənası ilə kifayətlənmir, daha geniş bir məna çalarına malikdir və Azərbaycan dilinin zəngin leksik ehtiyatının bir nümunəsidir. Bu sözün daha dəqiq və geniş şəkildə izah edilməsi dilin incəliklərinin daha yaxşı başa düşülməsinə kömək edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz