izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Öskürtü sözü Azərbaycan dilində "öskürək" sözünün sinonimi olaraq işlənir və əsasən öskürəyin səs ifadəsinə, yəni öskürmə hərəkətinin səsinə işarə edir. Lüğətlərdəki sadə "bax öskürək" ifadəsi sözün tam mənasını əks etdirmir. Daha dəqiq olaraq, öskürtü, qəfil və təkrarlanan, hava yollarının təmizlənməsinə yönəlmiş refleks hərəkətinin səs təzahürüdür. Bu səs, öskürəyin şiddətinə və səbəbinə görə fərqlənə bilər; zəif, yumşaq, güclü, sərt, quru və ya nəm ola bilər.

Öskürək, bir xəstəlik əlaməti olaraq geniş məna daşıyır, halbuki öskürtü daha çox bu xəstəlik əlamətinin səs ifadəsinə yönəlmiş daha spesifik bir termindir. Məsələn, "Öskürək tutdu" deyəndə xəstəliyin özünü ifadə edirik, "Öskürtü eşidildi" deyəndə isə xəstəliyin səs ifadəsini qeyd edirik.

Etimoloji baxımdan, "öskürtü" sözü "öskürək" sözündən törəmişdir və "-tü" şəkilçisi vasitəsilə səs bildirən bir isimə çevrilmişdir. Bu şəkilçi, hərəkətin səsini və ya nəticəsini ifadə edir. Məsələn, "vuruş"dan "vuruştu", "döyüş"dən "döyüştü" kimi.

Ədəbi nümunədə verilən "Hava sakit, kənd səssiz olanda qonaqların öskürtüsü eşidilir" cümləsində "öskürtü" sözü məhz səsi ifadə edir. Sözün bu mənası, səssizliyin fonunda öskürmə səsinin seçilməsini vurğulayır. Digər cümlə nümunələri: "Uşağın güclü öskürtüsü otağı bürüdü", "Quru öskürtü uzun müddət davam etdi", "Öskürtüsündən onun xəstə olduğunu başa düşdüm". Bu nümunələr göstərir ki, "öskürtü" sözü həm səsi, həm də səsin xüsusiyyətlərini ifadə etmək üçün işlənə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz