Ölümqabağı sözü Azərbaycan dilində sifət və zərf kimi işlənən bir söz birləşməsidir. Əsasən, bir hadisənin, hərəkətin və ya vəziyyətin ölüm anına çox yaxın bir zamanda baş verməsini bildirir. "Ölüm" sözü ilə "qabağı" sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "Qabağı" sözü burada "əvvəl", "öncə" mənasında işlənir və zaman əlaqəsini ifadə edir. Beləliklə, sözün ümumi mənası "ölümün əvvəlində, ölümə yaxın, ölümün dərhal öncəsində" kimi izah edilə bilər.
Sifət kimi işləndikdə, bir isimə aid olaraq onun ölüm anına yaxın bir zamanda baş verdiyini, və ya o anda mövcud olduğunu göstərir. Misal üçün, "ölümqabağı vəsiyyət" ifadəsində "ölümqabağı" sifəti "vəsiyyət" ismini təyin edir və bu vəsiyyətin insanın ölümü ərəfəsində yazıldığını bildirir. Digər bir misal olaraq, "ölümqabağı sözləri" ifadəsi də mümkündür, burada da sözlərin ölüm anından əvvəl söylənildiyini bildirir.
Zərf kimi istifadə edildiyi zaman isə bir felin hərəkətinin ölümə yaxın zamanda baş verdiyini göstərir. Məsələn, "O, ölümqabağı öz əmlakını payladı" cümləsində "ölümqabağı" zərfi "payladı" felini təyin edərək, əmlakın bölüşdürülməsinin ölümə çox yaxın bir zamanda baş verdiyini vurğulayır. "Ölümqabağı hal" ifadəsi də mümkündür, bu hal insanın ölüm anına yaxın yaşadığı son vəziyyəti ifadə edir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "ölüm" kök sözünün türk dillərindən gəldiyini, "qabağı" sözünün isə "qabaq" sözündən törədiyini görərik. "Qabaq" sözü zaman və məkan baxımından "öncə", "əvvəl" mənasını verir. Beləliklə, "ölümqabağı" sözü fonetik olaraq da mənasını tam əks etdirir.
Qeyd etmək lazımdır ki, "ölümqabağı" sözünün sinonimi olaraq "vəfatından əvvəl", "ölməzdən əvvəl", "son anlarında" kimi ifadələr də istifadə oluna bilər, lakin bunlar "ölümqabağı" sözünün ifadə etdiyi qədər qısa və dəqiq deyildir. "Ölümqabağı" sözü, ölüm anına olan yaxınlığı daha qabarıq şəkildə vurğulayır.