Oynanılmaq sözü "oynamaq" feilindən törəmiş məchul sifətdir. "Oynamaq" feili əsasən əyləncə, hərəkət və ya mübarizə məqsədi ilə edilən fəaliyyəti ifadə edir. Bu fəaliyyət müxtəlif formada ola bilər: oyuncaqlarla oynamaq, idman növləri ilə məşğul olmaq, musiqi alətlərində çalmaq, teatr tamaşası oynamaq və ya strateji oyunlar oynamaq kimi. "Oynanılmaq" isə bu fəaliyyətin passiv formada, yəni kimsə tərəfindən oynanılması mənasını verir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər.
Misal olaraq, verilən cümlədə "Bir otaqdan nərdin şaqqıltısı eşidilir, o biri otaqda gərgin sükut içində şahmat oynanılırdı" ifadəsində "oynanılırdı" sözü şahmat oyununun oynanıldığını, yəni oyunun iştirakçıları tərəfindən deyil, hadısənin özü kimi, passiv formada təsvir olunur. Burada vurğu oyunun baş verdiyinə, yəni oynanılma hərəkətinin gerçəkləşməsinə yönəlib. Hərəkətin fəaliyyət göstərəni deyil, özü önə çıxır.
Başqa nümunələrə baxaq: "Bu konsert buraxılış mərasimində oynanılacaq", "Bu melodiya çox gözəl oynanıldı", "Əsərin bir hissəsi pianoda, digər hissəsi skripkada oynanılırdı". Bu cümlələrdə də "oynanılmaq" feili müxtəlif alətlərdə musiqi ifa edilməsini ifadə edir. Amma hər vəziyyətdə fəaliyyət passiv şəkildə təsvir olunur. Kim tərəfindən ifa olunduğu deyil, musiqinin özünün ifa edilməsi hadisəsi ön plana çıxarılır.
Qeyd etmək lazımdır ki, "oynanılmaq" sözü yalnız oyunlar və ya musiqi alətləri ilə bağlı deyil, daha geniş mənada, manipulyasiya edilən, idarə edilən hər hansı bir şey üçün də istifadə oluna bilər. Məsələn, "Səhnədəki tamaşaçılar tərəfindən əsərləri oynanılırdı" cümləsindəki "oynanılırdı" sözü manipulyasiya edilmə, sənətkarların təsirinə məruz qalma mənasını verir. Beləliklə, sözün mənasının kontekstdən asılı olaraq müəyyən edilməsi vacibdir.