izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Oymaq₄ sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir söz olub, əsasən kənd və ya el mənasında işlənir. Lüğətlərdəki qısa izah bu sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. "Oymaq" sözünün bu mənası, "tayfa", "qohumluq bağı ilə birləşmiş birlik", "qəbilə" kimi anlayışlarla sıx bağlıdır. Belə ki, kənd və ya el yalnız coğrafi bir yer deyil, həm də orada yaşayan insanların qohumluq əlaqələri, ortaq tarixi, adət-ənənələri, sosial strukturu əsasında formalaşmış bir icma deməkdir. Bu mənada "oymaq", müəyyən bir ərazidə yaşayan və qohumluq bağları ilə bir-birinə bağlı olan insanların geniş bir qrupunu ifadə edir.

Ədəbiyyat nümunələrində gördüyümüz kimi ("...Qılınclar oymağından olub..."), "oymaq" sözü, müəyyən bir nəsil, soy-kök və ya ailənin böyük bir qrupunu göstərmək üçün işlədilir. Bu, sadəcə coğrafi məkana deyil, həm də sosial-mədəni birliyə aiddir. Sözün köhnəlməsi, müasir Azərbaycan dilində "kənd" və ya "el" sözlərinin daha geniş istifadə olunması ilə əlaqədardır. Lakin "oymaq" sözü tarixi kontekstlərdə, xüsusilə qəbilə və tayfa mədəniyyətlərinin təsvirində dəyərini qoruyub saxlayır.

Misal üçün, "Quldurlardan biri: Niyə, bir oymağın adamları deyilikmi?" cümləsində "oymaq" sözü, quldurların bir-biri ilə qohumluq, dostluq və ya ortaq məqsəd əsasında birləşmiş bir qrup olduğunu vurğulayır. Yəni, sadəcə coğrafi məkanda birlik deyil, daha dərin bir sosial əlaqəni ifadə edir. Bu cümlədə "oymaq" sözünün "birlik", "qrup", "tayfa" kimi sözlərlə sinonim olduğu açıq-aşkar görünür.

Nəticə olaraq, "oymaq₄" sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının köhnəlmiş, lakin tarixi və mədəni baxımdan əhəmiyyətli bir elementidir. Bu sözün mənası yalnız "kənd" və ya "el" ilə məhdudlaşdırılmamalı, əksinə, qohumluq əlaqələri, ortaq tarix və mədəniyyət əsasında formalaşmış geniş bir sosial qrup anlayışını əhatə etməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz