Ovxalatmaq sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış, əsasən şifahi nitqdə işlənən bir feldir. Lüğətlərdə sadəcə "bax ovuşdurmaq" kimi tərif olunsa da, mənası daha zəngin və kontekstə bağlıdır. "Ovuşdurmaq" feli ilə müqayisədə "ovxalatmaq" daha intensiv, daha diqqətli və məqsədyönlü bir ovuşdurma hərəkətini ifadə edir. Sadəcə səthi bir ovuşdurma deyil, dərinə işləyən, nəticə əldə etməyə yönələn bir hərəkətdir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "ov-" kökünün "ovmaq", "ovuşdurmaq" felləri ilə əlaqəli olduğunu görürük. "-xala-" morfeminin isə səs dəyişikliyi ilə intensivlik, diqqətlilik və ya dərinlik mənası əlavə etdiyini düşünmək olar. Belə ki, əlavə olunan "-xala-" morfeminin hərəkətin keyfiyyətini dəyişdirərək onu daha məqsədyönlü və intensiv edir. "Məsələn, sadəcə "kürəyini ovuşdurmaq" deyil, "kürəyini ovxalatmaq" sözü kürəyini yaxşıca, diqqətlə ovuşdurmaq mənasını verir.
Cümlə içində istifadəsinə baxaq: "Körpənin arxasını ovxalatdı", "Ağrılı yerini ovxalatmaqdan əl çəkmədi", "Yorulmuş əzələlərini ovxalatdı və rahatladı". Bu nümunələrdə göründüyü kimi, "ovxalatmaq" feli həm fiziki, həm də məcazi mənada işlənə bilər. Fiziki mənada bədənin müəyyən bir hissəsini diqqətlə ovuşdurmağı, məcazi mənada isə bir problemi diqqətlə araşdırmağı, bir məsələyə dərinə varmağı ifadə edə bilər. Müşahidələrimə əsasən, bu fel əsasən fiziki ağrıları aradan qaldırmaq, rahatlamaq və ya bir şeyi diqqətlə təmizləmək məqsədilə istifadə olunur.
Yekun olaraq, "ovxalatmaq" sözü sadəcə "bax ovuşdurmaq" deyil, daha intensiv, dərinə işləyən və məqsədyönlü bir ovuşdurma, hətta bəzən dərin araşdırma mənasını da özündə birləşdirən bir feldir. Mənası kontekstə görə dəyişsə də, əsasında diqqətli və nəticəyə yönəlmiş bir ovuşdurma hərəkəti yatar.