izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Otuzmərtəbə sifəti, "otuz" və "mərtəbə" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Etimoloji baxımdan "otuz" say ədədi olub, türk dillərindəki qədim köklərdən qaynaqlanır və miqdarı bildirir. "Mərtəbə" isə fars mənşəli bir sözdür və əsasən binalarda üfüqi səviyyələri, qatları ifadə edir. Beləliklə, "otuzmərtəbə" sözü leksik mənası etibarilə otuz mərtəbəsi olan, yəni otuz qatı olan hər hansı bina və ya oxşar tikili üçün işlədilir.

Lüğətlərdəki qısa izahdan fərqli olaraq, "otuzmərtəbə" sözünün daha geniş kontekstdə işlənmə imkanlarını nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, yalnız binalar üçün deyil, həmçinin müəyyən bir quruluşa malik olan, otuz hissədən, səviyyədən və ya pillədən ibarət olan digər obyekt və ya sistemlər üçün də metaforik mənada istifadə oluna bilər. Misal olaraq, "Otuzmərtəbəli layihə" ifadəsi böyük həcmdə, çoxsaylı mərhələlərdən ibarət olan bir layihəni təsvir edə bilər.

Sözün sintaksis baxımından cümlədə necə işləndiyi də əhəmiyyətlidir. Adətən, sifət kimi işlənərək isimdən əvvəl gəlir: "Otuzmərtəbəli bina tikilib". Ancaq bəzən isimdən sonra da işlənə bilər, xüsusilə də daha uzun cümlələrdə və ya vurğu üçün: "Bina, hündür, otuzmərtəbəli idi." Bundan əlavə, "otuz mərtəbəli" variantı da qrammatik cəhətdən qəbul edilə bilər, lakin "otuzmərtəbəli" daha qısa və daha üslubi cəhətdən uyğun sayılır.

Qısacası, "otuzmərtəbəli" sözü sadəcə otuz mərtəbəli binaları ifadə etməklə kifayətlənmir. O, miqdarın böyüklüyünü, quruluşun mürəkkəbliyini və həcmini vurğulayan, daha geniş mənalar daşıya bilən bir söz birləşməsidir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalarda işlədilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz