Oturaqlıq (is.): Oturaq həyat tərzi sürmə, daimi məskən salma, köçmədən bir yerdə yaşamaq halı. Bu, köçəri həyat tərzinin tam əksidir və əsasən kənd təsərrüfatı, maldarlıq və ya digər yerə bağlı iqtisadi fəaliyyətlərlə əlaqələndirilir. Oturaqlıq, insan məskənlərinin uzun müddət eyni ərazidə yerləşməsi ilə xarakterizə olunur və bu da sosial strukturun, infrastrukturun və mədəniyyətin formalaşmasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir.
Oturaqlıq termini, tarixi kontekstdə insan cəmiyyətlərinin inkişafını anlamaq üçün vacibdir. Köçəri həyat tərzinin oturaqlığa keçidi, əkinçiliyin inkişafı, su mənbələrinin mövcudluğu və müdafiə ehtiyacı kimi amillərdən təsirlənmişdir. Bu keçid, insan cəmiyyətlərinin təşkilatlanma formalarında, sosial iyerarxiyalarında və mədəniyyətlərində fundamental dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Müasir dövrdə isə oturaqlıq, əsasən urbanizasiya ilə əlaqələndirilir və şəhər həyatının əsas xüsusiyyətlərindən biri hesab olunur.
Oturaqlığın əksini təşkil edən köçəri həyat tərzi ilə müqayisədə, oturaqlıq daha sabit və davamlı bir yaşayış tərzini ifadə edir. Oturaqlıq, insanların ərazilərə sahib olmasına, ev tikməsinə, əkinçilik və ya digər yerə bağlı peşələrlə məşğul olmasına imkan yaradır. Bu da icma əlaqələrinin güclənməsinə, sosial quruluşun mürəkkəbləşməsinə və mədəni irsiyyətin zənginləşməsinə səbəb olur.
Cümlə nümunələri:
1. Qədim dövrlərdən bəri bu tayfalar oturaqlıq həyat tərzi sürmüşlər.
2. Əkinçiliyin inkişafı oturaqlığın geniş yayılmasına səbəb olmuşdur.
3. Oturaqlıq həyat tərzi, köçəri həyat tərzinə nisbətən daha sabit və təhlükəsizdir.
4. Şəhər həyatı oturaqlığın ən bariz nümunəsidir.
5. Tarixi mənbələr oturaqlığın insan cəmiyyətlərinin inkişafında mühüm rol oynadığını göstərir.