Otuxtarmaq (f., məh.) - Ot yeməyə başlamaq, otla qidalanmağa keçmək. Bu termin, əsasən, hələ südəmərlik dövrünü tamamlamamış, lakin artıq ana südündən əlavə qida qəbul etməyə başlamış ot yeyən heyvan balaları üçün işlənir. Məsələn, quzular, dana balaları və s. haqqında danışarkən istifadə olunur. "Otuxtarmaq" sözü, heyvanın ot yemək qabiliyyətinin inkişaf etməsini, həzm sisteminin otları həzm etməyə hazır olmasını və təbii qida rasionuna keçidini ifadə edir. Sözün "məhdud mənalı" olması, onun yalnız müəyyən bir kontekstdə, yəni körpə ot yeyən heyvanlar haqqında danışarkən istifadə olunmasını göstərir.
Etimoloji baxımdan, "otux-" kökü "ot" sözündən törəmişdir və "otla əlaqəli" mənasını verir. "-maq" isə felləri bildirən əlavədir. Beləliklə, "otuxmaq" sözünün əsl mənası "otla əlaqəli olmağa başlamaq", yəni ot yeməyə başlamaq deməkdir. Bu mənada sözün işlənməsi, heyvanın təbii inkişaf mərhələsinin bir hissəsini təsvir edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
• Quzu artıq otuxtarmağa başlayıb, ana südü ilə yanaşı ot da yeyir.
• Dana balası hələ tam otuxtarmayıb, anasının südünə daha çox ehtiyac duyur.
• Kəndlilər heyvanların tez otuxtarması üçün onları xüsusi otlaq yerlərinə aparırlar.
Gördüyümüz kimi, "otuxmaq" sözü sadəcə "ot yemək" mənasını verməklə kifayətlənmir, həm də bu prosesin heyvanın inkişafındakı mərhələsini və təbii qida keçidini əks etdirir.