Ortodoksallıq sözü, əsasən kilsə kontekstində istifadə olunsa da, daha geniş mənada "öz məsləkində, əqidəsində, dünyagörüşündə sabitlik və ardıcıllıq" mənasını ifadə edir. Sözün kökü yunanca "ὀρθός" (orthos - düz, doğru) və "δόξα" (doxa - fikir, inanç, şöhrət) sözlərindən əmələ gəlmişdir. Beləliklə, ortodoksallıq əslində "doğru inanç" kimi tərcümə oluna bilər. Ancaq bu tərcümə tam mənasını əks etdirmir, çünki ortodoksallıq sadəcə doğru inancdan daha çox, bu inancdakı dəyişməzlik, sabitlik və ardıcıllığı nəzərdə tutur.
Kilsə kontekstində ortodoksallıq, xüsusilə Xristianlığın müəyyən bir məzhəbinin (məsələn, Pravoslav Kilsəsi) doktrinalarına, ayinlərinə və ənənələrinə sədaqət, bu prinsiplərə uyğun yaşamaq və onları qorumaq kimi başa düşülür. Bu mənada, ortodoksal insan öz dini inanclarında və praktikalarında dəyişməzlik nümayiş etdirir, köhnə ənənələri qoruyub saxlayır və yeni yeniliklərə qarşı müqavimət göstərir.
Lakin, ortodoksallıq dini məzhəblərlə məhdudlaşmır. Daha geniş mənada, hər hansı bir sahədə – siyasətdə, fəlsəfədə, elm və s. – öz əqidə və prinsiplərinə sədaqətlə bağlılığı, inandığı ideyalardan dönməməyi, fikirlərində ardıcıllığı bildirir. Məsələn, "o, siyasi baxışlarında ortodoksaldır" deyərkən, həmin şəxsin siyasi baxışlarında dəyişməzliyi və sabitliyini vurğulayırıq. Bu cür istifadədə, ortodoksallıq həm müsbət, həm də mənfi kontekstdə işlənə bilər. Müsbət kontekstdə, prinsiplərinə sadiq insanı təsvir edərkən, mənfi kontekstdə isə, köhnəlmiş və inkişafdan geri qalmış fikirlərə yapışan insanı təsvir edərkən istifadə olunur.
Yekun olaraq, ortodoksallıq, əsasən sabitlik, ardıcıllıq və dəyişməzlik üzərində qurulmuş bir anlayışdır. Konkret mənası isə istifadə sahəsindən asılı olaraq dəyişə bilər, ancaq əsas mahiyyətini – öz əqidə və prinsiplərinə sədaqət – qoruyub saxlayır.