Onyaşlı sifəti, əsasən, on yaşlı uşaqlar üçün istifadə olunan bir söz olaraq, "on yaşındakı" mənasını verir. Lüğətlərdə qısaca belə izah olunsa da, onun daha geniş və dəqiq bir şəkildə izahı aşağıdakı kimidir:
Mənşəyi: Söz, "on" say ədədi ilə "-yaşlı" şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "-yaşlı" şəkilçisi, bir varlığın yaşını ifadə edir və müxtəlif say ədədləri ilə birləşərək müxtəlif yaşları bildirən sifətlər əmələ gətirir (məsələn: ikiyaşlı, üçyaşlı, onbiryaşlı və s.).
Mənası: Onyaşlı sözü, yalnız "on yaşını tamam etmiş" mənasını verməklə yanaşı, on yaşlı insanın xarakteristik xüsusiyyətlərini də özündə əks etdirə bilər. Bu mənada istifadə edildikdə, uşağın fiziki və psixoloji inkişaf səviyyəsi nəzərdə tutulur. Məsələn, "onyaşlı uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş oyunlar" ifadəsində, yalnız yaş deyil, həm də on yaşlı uşağın başa düşmə və oyun oynama qabiliyyəti də nəzərə alınır. Söz həm də, mecazi mənada, "on yaşına uyğun bir şey" mənasında da işlənə bilər: "Onyaşlı bir oyuncaq" kimi. Bu halda, oyuncağın mürəkkəbliyi və uşağın yaşına uyğun olması nəzərdə tutulur.
İstifadə nümunələri:
- Onyaşlı qızım məktəbə gedir.
- Onyaşlı şagirdlər üçün yeni dərsliklər hazırlanıb.
- Bu oyun onyaşlı uşaqlar üçün çox sadədir.
- Film onyaşlı uşaqlar üçün əlverişsizdir.
- O, onyaşlı bir uşağın zəkasına malik idi (mecazi mənada).
Qeyd: Onyaşlı sözü, yalnız insanlara aid deyil, on yaşlı bir heyvan və ya obyekt üçün də istifadə edilə bilər, lakin bu nadir hallarda olur və kontekstdən aydın görünməlidir.