izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

On (ərəb. عشرة - 'ašara) – say sistemində doqquzdan sonra gələn, ədədi qiyməti 10 olan tək rəqəmdir. "On" sözü, ədədi bir vahid kimi öz-özlüyündə sadə say olmasına baxmayaraq, bir çox mürəkkəb sayların tərkib hissəsi kimi də işlənir.

1. Sadə say kimi: Bu mənada "on" sözü on ədədini, yəni 9-dan sonra gələn, on vahidi bildirir. Misal üçün: "On alma", "On gün", "On manat". Bu işlənmədə "on" sözü öz-özlüyündə tam və müstəqil bir ədəd mənasını verir.

2. Mürəkkəb sayların tərkib hissəsi kimi: "On" sözü 11-dən 19-a qədər olan mürəkkəb sayların birinci tərkib hissəsi kimi işlənir. Bu hallarda "on" sözü "on bir", "on iki", "on üç" və s. kimi mürəkkəb sayların əsasını, onluq vahidlərini bildirir. "On" sözü bu kontekstdə müstəqil olaraq istifadə olunmur, digər saylarla birlikdə mürəkkəb saylar yaratmaq üçün işlənir. Məsələn: "On bir qələm", "On beş kitab", "On doqquz şagird". Bu cür mürəkkəb sayların tərkibində "on" sözü "on" rəqəminin mənasını saxlayır, lakin yalnız digər bir rəqəmlə birlikdə işləndikdə tam məna kəsb edir.

Etimologiya: "On" sözü ərəb dilindən götürülmüşdür. Ərəb dilindəki "عشرة" ('ašara) sözü də eyni mənanı – "on" sayını – ifadə edir. Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir. Bu, Azərbaycan dilinin leksikasındakı ərəb mənşəli sözlərin geniş yayılmasına nümunədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz