OXUDULMAQ (məch. f.) "Oxutmaq" fellindən törəmiş məchul fe'ldir. Əsas mənası bir şeyin oxunması, səsləndirilməsi, əzbər öyrənilməsi və ya nəzərdən keçirilməsi prosesinin baş verdiyini bildirir. Bu prosesin fəaliyyət göstərəni məlum deyil və ya vurğulanmır. Məsələn, "Mətni oxudulmaq üçün ona verdim" cümləsində "oxudulmaq" fəaliyyətin kim tərəfindən icra ediləcəyinin vacib olmadığını, əsas məqsədin mətnin oxunması olduğunu göstərir.
Fe'lin mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilər. Mətnin səs çıxararaq oxunmasını ifadə edə bildiyi kimi, sükut içində, öz-özünə oxunmasını da ifadə edə bilər. Həmçinin, əsərin tamaşaçıya, dinləyiciyə oxunması və ya bir qurum tərəfindən rəsmi şəkildə oxunub nəzərdən keçirilməsi mənasını da verə bilər.
Dil tarixi baxımından "oxudulmaq" fe'li, "oxu-" kökünə "-dul-" məchul şəkilçisinin əlavə olunması ilə əmələ gəlmişdir. "-dul-" şəkilçisi, fəaliyyətin icraçısından asılı olmayaraq, həmin fəaliyyətin baş verdiyini bildirir.
Misallar:
1. "Şeir müsabiqəsində əsərlər münsiflər heyəti tərəfindən oxudulmaq üzrə təqdim edildi." (Rəsmi, nəzərdən keçirilmə mənası)
2. "Kitabın yeni nəşri geniş auditoriya tərəfindən oxudulmaqdadır." (Geniş yayılma, oxunma mənası)
3. "Müəllimin tapşırığına görə, mətn sinifdə oxudulmaq üçündür." (Səsləndirmə, ictimai oxuma mənası)
4. "Çətin mətnləri oxudulmaq üçün bir neçə dəfə oxumaq lazımdır." (Öz-özünə, anlamaq üçün oxuma mənası)
Beləliklə, "oxudulmaq" fe'li, "oxumaq" fəaliyyətinin passiv formada ifadə edilməsi üçün istifadə olunan bir məchul fe'ldir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edə bilər.