izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Oxabənzər sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində qeyd olunduğu kimi, əsasən "oxa bənzər" mənasını ifadə edir. Lakin bu tərif kifayət qədər ümumiləşdirilmişdir və sözün bütün imkanlarını əhatə etmir. Daha dəqiq və geniş bir şəkildə izah etmək üçün "oxabənzər"in morfoloji quruluşunu və leksik-semantik xüsusiyyətlərini nəzərə almaq lazımdır.

Söz, "ox" kökünə "-abənzər" əlavəsindən əmələ gəlmişdir. "-abənzər" əlavəsi isə "bənzər" sözünün "a" vəsitilə köklərə birləşdirilməsini göstərir və "şəklə, görünüşə bənzəyən" mənasını verir. Beləliklə, "oxabənzər" sözü, forma, quruluş, uzunluq və ya digər xüsusiyyətlərinə görə oxa bənzəyən hər hansı bir cismi, əşyanı və ya predmeti təsvir edir.

Məsələn, "oxabənzər bir iynə", "oxabənzər bir qaya parçası", "oxabənzər bir ağac budağı" kimi ifadələrdə "oxabənzər" sözü həmin əşyanın oxa bənzər uzunsov və nazik formasına işarə edir. Ancaq "oxabənzər"in mənası yalnız forma ilə məhdudlaşmır. Kontekstdən asılı olaraq, digər xüsusiyyətlərə də işarə edə bilər. Məsələn, "oxabənzər bir sürət" ifadəsində "oxabənzər" sözü sürətin tez və düz bir xətt üzrə hərəkət etməsini ifadə edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "oxabənzər" sözü, əsasən, təsviri və bədii üslublarda işlədilir və həmişə dəqiq ölçü və nisbətləri ifadə etmir. O, daha çox oxa olan ümumi oxşarlığı vurğulayır.

Ümumiyyətlə, "oxabənzər" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər, ancaq əsas mənası hər zaman oxa olan forma və ya hərəkət oxşarlığıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz